Nội dung chính
Việt Nam đã vượt mục tiêu 3.000 km cao tốc vào cuối 2025, thực tế đưa vào khai thác 3.345 km – một thành tựu được xây dựng nhờ hàng loạt cơ chế đặc thù tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế trong hạ tầng giao thông.
Thực trạng và thành tựu: 3.345 km cao tốc, vượt mục tiêu 2025
Vào cuối năm 2020, mạng lưới cao tốc Việt Nam chỉ còn 1.163 km. Để đạt mục tiêu 3.000 km vào năm 2025, Bộ Xây dựng đã phải tăng tốc triển khai 1.837 km trong vòng 5 năm – một con số đầy thách thức, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid‑19 gây gián đoạn nguồn vật liệu và nhân lực. Tuy nhiên, đến cuối 2025, cả nước đã khai thác được 3.345 km cao tốc và 458 km đoạn đường dẫn nối, vượt chỉ tiêu 3.000 km.
Các cơ chế đặc thù đã giúp tháo gỡ “điểm nghẽn”
Trong suốt 5 năm thực hiện, Bộ Xây dựng cùng Chính phủ đã ban hành một loạt cơ chế đặc thù, bao gồm:
- Đồng bộ hoá tiến độ công việc: Các hạng mục không còn phải chờ hoàn thành công việc trước đó mới bắt đầu, giảm thời gian chờ đợi.
- Quyền chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng: Thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các dự án quan trọng, với Thủ tướng làm Trưởng ban, các bộ ngành là thành viên.
- Giao quyền giải phóng mặt bằng cho địa phương: Địa phương trở thành cơ quan chủ quản, rút ngắn thời gian thu mua đất.
- Chỉ định thầu và giao mỏ trực tiếp: Tăng công suất khai thác vật liệu, giảm chi phí và thời gian vận chuyển.
- Thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra trong năm 2025, do các đồng chí lãnh đạo Chính phủ trực tiếp đi công tác, giám sát và tháo gỡ khó khăn ngay tại hiện trường.
- Phong trào “500 ngày đêm”: Đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục quan trọng trong 500 ngày, tạo áp lực tích cực cho các nhà thầu.
Ban Chỉ đạo nhà nước và các đoàn công tác – giám sát liên tục
Ban Chỉ đạo họp định kỳ hàng tháng và tổ chức các cuộc họp đột xuất khi cần. Nhờ có sự chỉ đạo xuyên suốt từ cấp trung ương tới địa phương, các vấn đề phát sinh được giải quyết kịp thời, tránh tình trạng “điểm nghẽn” kéo dài.
“500 ngày đêm” và phong trào thi đua: Động lực nhân lực
Phong trào thi đua “500 ngày đêm” được phát động bởi Thủ tướng, khuyến khích các đơn vị thực hiện công việc với tốc độ cao, đồng thời khen thưởng những đội ngũ đạt kết quả xuất sắc. Kết quả là tinh thần “3 ca, 4 kíp”, “vượt nắng, thắng mưa” lan tỏa trên mọi công trường.
Sáu bài học kinh nghiệm rút ra
- Ưu tiên nguồn lực cho dự án trọng điểm quốc gia: Đầu tư tập trung vào các trục cao tốc Bắc‑Nam, Đông‑Tây và các tuyến ngang có tính lan tỏa cao.
- Hoàn thiện thể chế, chính sách nhanh chóng: Tháo gỡ “điểm nghẽn” bằng cách phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực địa phương.
- Khơi dậy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị: Đoàn kết giữa Đảng, Nhà nước, các tổ chức đoàn thể và người dân tạo nên phong trào thi đua yêu nước.
- Thiết lập Ban Chỉ đạo đa cấp: Từ trung ương đến địa phương, mọi cấp đều có cơ chế chỉ đạo, giám sát và phản hồi.
- Rõ ràng trách nhiệm và thời gian: Phân công “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả” giúp giảm thiểu trì hoãn.
- Động viên, khen thưởng kịp thời: Các chương trình khen thưởng tạo không khí hăng say, duy trì năng suất lao động cao.
Kết luận
Những cơ chế đặc thù, sự chỉ đạo mạnh mẽ và tinh thần thi đua đã biến thách thức thành cơ hội, giúp Việt Nam không chỉ đạt mà còn vượt mục tiêu cao tốc năm 2025. Các bài học này không chỉ áp dụng cho hạ tầng giao thông mà còn là kim chỉ nam cho mọi dự án hạ tầng trọng điểm trong tương lai.
Bạn có quan điểm gì về các cơ chế đặc thù? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm những phân tích chuyên sâu về đầu tư hạ tầng.
