Nội dung chính
Việt Nam đang khai thác sức mạnh của hơn 2.000 chuyên gia toàn cầu để biến chiến lược công nghệ quốc gia thành hiện thực.
Chiến lược công nghệ quốc gia dựa trên tri thức toàn cầu
Buổi làm việc do Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chủ trì quy tụ lãnh đạo các bộ Tài chính, Khoa học và Công nghệ, đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học và gần 70 chuyên gia từ 22 quốc gia. Các đại biểu đã cùng nhau khẳng định rằng đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược là động lực then chốt cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Khung pháp lý và mục tiêu phát triển
Nghị quyết số 57‑NQ/TW đã đặt ra yêu cầu tăng cường khoa học‑công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tiếp nối, Quyết định 1131/QĐ‑TTg của Thủ tướng chi tiết hoá mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cho 11 ngành công nghệ chiến lược và 32 sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ.
Vai trò then chốt của Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam
Mạng lưới Đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIN) hiện có hơn 2.000 chuyên gia, nhà khoa học và “tổng công trình sư” trên 22 quốc gia, là nơi hội tụ tri thức toàn cầu. Được Bộ Tài chính giao cho Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) bảo trợ, VIN thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước trong việc thu hút nhân tài và công nghệ tiên tiến.
Hai vị trí chiến lược: Tổng công trình sư & Kiến trúc sư trưởng
Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc tuyển dụng “tổng công trình sư” – người điều phối toàn bộ dự án, kết nối nguồn lực – và “kiến trúc sư trưởng” – người thiết kế cấu trúc kỹ thuật và tiêu chuẩn. Hai vai trò này giúp dự án công nghệ quốc gia có tầm nhìn dài hạn, đồng bộ và giảm thiểu rủi ro.
Ý kiến đột phá từ các chuyên gia
UAV và không gian tầm thấp
TS. Nguyễn Xuân Mừng (VIN – Hàn Quốc) chia sẻ kinh nghiệm của Hàn Quốc trong việc xây dựng “nền kinh tế tầm thấp” với UAV, UAM và eVTOL. Ông đề xuất Việt Nam tập trung vào UAV cỡ nhỏ, phát triển hạ tầng quản lý không gian bay tầm thấp và tạo khung pháp lý thử nghiệm linh hoạt.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Mạng lưới AUVS, đề xuất 5 nội dung chính: Đề án UAV quốc gia 2025‑2030, nghị định mới thay thế các nghị định 36/2008 và 79/2011, sandbox UAV quốc gia, quy hoạch vùng bay UAV, và bộ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cho UAV.
Bán dẫn – hợp tác Đài Loan
Ông Võ Đức Thắng (VIN – Đài Loan) nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong đào tạo kỹ sư bán dẫn. Hiện có hơn 40.000 sinh viên Việt Nam học tại Đài Loan, trong đó một nửa theo ngành kỹ thuật cao. Chương trình INTENSE đã đào tạo hơn 200 sinh viên và sẽ mở thêm 880 suất học bổng STEM‑bán dẫn vào 2026, tạo nguồn nhân lực chất lượng cho ngành.
An ninh mạng và phòng chống lừa đảo
Ông Ngô Minh Hiếu (Nhà sáng lập Dự án Chống lừa đảo) đề xuất thành lập trung tâm phòng chống lừa đảo và tội phạm mạng quốc gia theo mô hình Singapore, kết nối dữ liệu ngân hàng, viễn thông, mạng xã hội và cơ quan điều tra để cảnh báo rủi ro thời gian thực. Đồng thời, triển khai sandbox dữ liệu cho phép doanh nghiệp và viện nghiên cứu khai thác dữ liệu phi cá nhân nhằm phát triển AI và hệ thống cảnh báo sớm.
Y sinh – biohub khu vực
Ông Cao Anh Tuấn (CEO Genetica) cho biết AI có thể rút ngắn tới 70 % thời gian phát triển thuốc và nâng cao độ chính xác của liệu pháp gen. Với các mô hình hợp tác cùng Stanford, Đại học Y Hà Nội và các phòng thí nghiệm đạt chuẩn Mỹ, Việt Nam có khả năng xây dựng biohub khu vực, giảm phụ thuộc nhập khẩu các liệu trình trị giá hàng triệu đô.
AI & Virtual Twin
Ông Lô Văn Ba (Dassault Systèmes) nhấn mạnh tiềm năng của công nghệ Virtual Twin kết hợp AI trong R&D, tối ưu hoá sản xuất và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường. Dassault đề xuất hợp tác với NIC xây dựng Trung tâm R&D Digital Twin và AI, tập trung vào hàng không vũ trụ, bán dẫn, giao thông thông minh, robotics và đô thị thông minh, đồng thời huy động nguồn lực quốc tế để đào tạo đội ngũ “Make in Vietnam”.
Kết luận và hướng đi tiếp theo
Những đề xuất thực tiễn từ hơn 20 chuyên gia cho thấy Mạng lưới Đổi mới sáng tạo không chỉ là cầu nối tri thức mà còn là động cơ thúc đẩy 11 ngành công nghệ chiến lược. Khi các vị trí “tổng công trình sư” và “kiến trúc sư trưởng” được lấp đầy, và các khung pháp lý, sandbox, cũng như trung tâm dữ liệu được triển khai, Việt Nam sẽ có nền tảng vững chắc để chuyển đổi từ nhập khẩu sang sản xuất nội địa, tạo ra giá trị mới và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Bạn nghĩ đâu là ngành công nghệ chiến lược cần ưu tiên đầu tư nhất? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!