Căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông tác động đến hoạt động dầu khí

Công ty Dầu khí Basra (BOC) thuộc sở hữu của nhà nước Iraq ngày 23/6 cho biết các tập đoàn dầu khí quốc tế như BP, Eni và TotalEnergies đã bắt đầu sơ tán nhân viên nước ngoài khỏi các mỏ dầu tại Iraq.

Công ty dầu khí này cho hay, các công ty đang hoạt động tại những mỏ dầu do BOC quản lý, đặc biệt là mỏ Rumaila do BP vận hành, đã tạm thời sơ tán một số nhân viên nước ngoài.

Tại một thông báo, Công ty mỏ dầu Basra khẳng định động thái trên không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất dầu. Tuy nhiên, BP chưa đưa ra bình luận về việc này.

Bên cạnh đó, Eni của Italy thông báo giảm số lượng nhân viên kỹ thuật tại mỏ dầu khí Zubair ở Iraq từ 260 người xuống còn 98 người. Những nhân viên còn lại tiếp tục công việc với sự phối hợp của nhân viên địa phương.

Các hoạt động châp dầu khác tại Iraq, như tại các mỏ West Qurna/1, Siba và Faihaa do các công ty Trung Quốc vận hành, vẫn diễn ra bình thường và không cắt giảm nhân sự. Tương tự, hoạt động của Lukoil, tập đoàn của Nga, cũng không bị xáo trộn.

Chevron và Shell, các tập đoàn dầu khí lớn khác cũng có mặt tại Iraq, chưa đưa ra bình luận về tình hình.

Về tình hình sản xuất, hai quan chức ngành dầu khí Iraq cho biết, sản lượng các mỏ dầu Nam Iraq không thay đổi với mức xuất khẩu đạt trung bình 3,32 triệu thùng/ngày.

Vụ sơ tán trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông leo thang sau các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân Iran và xung đột giữa Israel và Iran, quốc gia có chung đường biên giới với Iraq.

Baker Hughes, công ty dịch vụ mỏ dầu của Mỹ, thông tin họ cũng thực hiện các biện pháp phòng ngừa với nhân viên tại Iraq.

Thị trường dầu mỏ thế giới vừa trải qua một biến động lớn khi giá dầu giảm mạnh sau khi có thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran.

Giá dầu đã giảm tới 6% và chốt phiên 24/6 ở mức thấp nhất trong hai tuần, do kỳ vọng thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Iran sẽ làm giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu ở Trung Đông.

Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn này đang khá mong manh khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc cả Israel và Iran vi phạm chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận được công bố.

Kết thúc phiên, giá dầu thô Brent giao kỳ hạn giảm 4,34 USD (tương đương 6,1%) xuống còn 67,14 USD/thùng.

Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng giảm 4,14 USD (6,0%) xuống 64,37 USD/thùng. Đây là mức chốt phiên thấp nhất của dầu Brent kể từ ngày 10/6 và của dầu WTI kể từ ngày 5/6.

Giá dầu thế giới giảm mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn

Ông Tamas Varga, nhà phân tích cấp cao tại công ty môi giới và tư vấn PVM Oil Associates, nhận định rằng phần tăng của giá dầu do rủi ro địa chính trị kể từ cuộc tấn công đầu tiên của Israel vào Iran gần hai tuần trước đã hoàn toàn biến mất.

Trước đó trong phiên 23/6, cả hai hợp đồng dầu đều giảm hơn 7%. Việc Mỹ trực tiếp tham gia vào cuộc chiến đã khiến các nhà đầu tư lo ngại về eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng giữa Iran và Oman.

Khoảng 18-19 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu, chiếm gần 20% lượng tiêu thụ toàn cầu chảy qua eo biển này mỗi ngày.

Ngoài ra, giá dầu cũng chịu áp lực từ niềm tin của người tiêu dùng Mỹ, khi chỉ số này bất ngờ suy giảm trong tháng Sáu do các hộ gia đình ngày càng lo lắng về tình trạng việc làm và bất ổn kinh tế từ các biện pháp thuế quan của ông Trump.

Trong bối cảnh phức tạp này, thị trường dầu mỏ thế giới đang chờ đợi những diễn biến tiếp theo từ các bên liên quan.

Thị trường dầu mỏ thế giới chứng kiến sự giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày 23/6 sau khi có thông tin về thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Israel.

Giá dầu Brent giao kỳ hạn giảm 5,53 USD, tương đương 7,2%, xuống còn 71,48 USD/thùng. Tương tự, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng giảm khoảng 5 USD, hơn 7%, xuống 68,51 USD/thùng.

Mức giảm 7,2% của dầu Brent là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 8/2022. Trong ngày, giá dầu Brent có lúc biến động lên đến 10 USD, phạm vi rộng nhất kể từ tháng 7/2022.

Thông tin về thỏa thuận ngừng bắn được công bố bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày. Theo đó, Iran và Israel sẽ ngừng các cuộc tấn công và chính thức tuyên bố chấm dứt xung đột sau 24 giờ.

Động thái này đã giúp giảm căng thẳng ở Trung Đông, một khu vực quan trọng trong sản xuất và vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.

Các nhà đầu tư đang cân nhắc mức phụ phí rủi ro địa chính trị phù hợp để áp vào giá dầu. Ngân hàng HSBC dự báo giá dầu Brent có thể vượt 80 USD/thùng nếu nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz gia tăng.

Tình hình Trung Đông đang trải qua một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng sau cuộc không kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Trung Đông tiếp tục chìm sâu vào khủng hoảng sau đòn không kích dữ dội của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran.

Trước áp lực quân sự từ Mỹ và căng thẳng với Israel, Iran vẫn tuyên bố sẽ không ngừng phát triển chương trình hạt nhân mà họ khẳng định là vì mục đích hòa bình và là “ngành công nghiệp quốc gia.” Điều này cho thấy Iran kiên định với lập trường của mình bất chấp những diễn biến căng thẳng gần đây.

Trong khi đó, Israel đã có phản ứng mạnh mẽ khi đóng cửa hoàn toàn không phận của mình. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đưa ra cảnh báo rằng “còn nhiều mục tiêu nữa” đang trong tầm ngắm tại Iran.

Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) trong tuyên bố sáng 22/6 đã nêu rõ nước này sẽ không cho phép “ngành công nghiệp quốc gia” – ám chỉ chương trình hạt nhân – bị đình lại. Họ cũng chỉ trích cuộc không kích vừa qua của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu tại Fordow, Natanz và Isfahan là “hành vi vi phạm luật pháp quốc tế.”

AEOI cũng thông báo “đã đưa ra các chương trình hành động cần thiết, bao gồm cả các biện pháp pháp lý, vào chương trình nghị sự để bảo vệ quyền lợi của Iran.” Điều này cho thấy Iran đang chuẩn bị các biện pháp đáp trả và bảo vệ lợi ích của mình.

Cơ quan Hàng không Israel tuyên bố đóng cửa toàn bộ không phận nước này, với thông báo nêu rõ: “Israel đóng cửa không phận đối với tất cả các chuyến bay đến và đi vì những diễn biến mới đây. Tuy nhiên, các cửa khẩu đất liền với Ai Cập (bán đảo Sinai) và Jordan vẫn hoạt động bình thường.”

Đây không phải là lần đầu Israel đóng cửa không phận; họ từng làm điều này vào ngày 13/6 ngay sau khi phát động chiến dịch tấn công Iran nhưng sau đó mở lại trong ngày 20/6 để phục vụ các chuyến bay hồi hương công dân Israel bị mắc kẹt ở nước ngoài.

Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố quân đội nước này đã tấn công các mục tiêu khó nhất ở Iran nhưng “hiện còn nhiều mục tiêu nữa” tại quốc gia này. Ông gọi cuộc không kích đêm 21/6 tại Iran là “cuộc tấn công khó khăn nhất,” đồng thời cảnh báo sẽ có hòa bình hoặc thảm kịch với Iran, tồi tệ hơn bất cứ điều gì đã chứng kiến trong 8 ngày qua.

Căng thẳng gia tăng tại Trung Đông đã thúc đẩy Mỹ điều chỉnh lực lượng quân sự tại khu vực.

Hình ảnh vệ tinh gần đây do Planet Labs PBC công bố cho thấy sự sụt giảm đáng kể số lượng máy bay quân sự Mỹ tại căn cứ Al Udeid, Qatar, từ ngày 5 đến 19/6.

Các hình ảnh cho thấy vào ngày 5/6, có gần 40 máy bay quân sự, bao gồm máy bay vận tải C-130 Hercules và máy bay trinh sát, đậu trên đường băng. Tuy nhiên, đến ngày 19/6, con số này giảm xuống chỉ còn 3 chiếc.

Hình ảnh vệ tinh căn cứ Al Udeid

Việc rút máy bay quân sự được cho là nhằm bảo vệ chúng khỏi các cuộc không kích tiềm tàng từ Iran, trong bối cảnh Washington cân nhắc can thiệp vào cuộc xung đột giữa Tehran và Israel.

Đại sứ quán Mỹ tại Qatar ngày 19/6 thông báo sẽ hạn chế tiếp cận căn cứ Al Udeid do tình hình căng thẳng trong khu vực và khuyến cáo nhân viên “tăng cường cảnh giác.”

Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ sẽ quyết định trong 2 tuần tới liệu có can dự vào xung đột giữa Israel và Iran hay không.

Mark Schwartz, cựu Trung tướng Quân đội Mỹ, nhận định rằng các cơ sở tại Al Udeid “cực kỳ dễ bị tổn thương” do gần Iran. Ông cảnh báo rằng ngay cả mảnh đạn cũng có thể khiến máy bay không hoạt động.

Trong khi đó, ít nhất 27 máy bay tiếp nhiên liệu quân sự đã được điều từ Mỹ đến châu Âu từ ngày 15 đến 18/6, cho thấy sự chuẩn bị của quân đội Mỹ cho các tình huống khác nhau trong khu vực.

Căng thẳng giữa Iran và Israel tiếp tục leo thang khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn không phận Israel sau cuộc tấn công tên lửa mới nhất.

Theo IRNA, thông tấn xã nhà nước Iran, IRGC cho biết cuộc tấn công tên lửa đã chứng minh khả năng kiểm soát bầu trời của Iran đối với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Iran thực hiện một cuộc tấn công tên lửa vào Israel.

Đáp trả, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự tại thủ đô Tehran của Iran. Các cuộc tấn công đã nhắm vào một cơ sở sản xuất tên lửa cùng các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu gần Tehran, gây ra đám cháy lớn và khói bốc lên từ khu vực bị tấn công.

Đám cháy tại khu vực bị tấn công ở Tehran

IDF khẳng định các cuộc không kích đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran. Khoảng 40% bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã bị phá hủy, nhiều tướng lĩnh cấp cao thiệt mạng. Mặc dù tần suất tấn công của Iran đang gia tăng, quy mô đã giảm sút rõ rệt so với giai đoạn đầu xung đột.

Tình hình căng thẳng giữa Iran và Israel tiếp tục diễn biến phức tạp, với cả hai bên đều thể hiện quyết tâm và khả năng quân sự. Sự leo thang này đặt ra nhiều thách thức cho khu vực Trung Đông.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra những sóng gió mới cho kinh tế toàn cầu. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng xung đột giữa Israel và Iran có thể gây ra cú sốc kinh tế, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương và giá dầu.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) là hai trong số các ngân hàng trung ương đang đối mặt với bài toán khó về quyết định lãi suất trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thương mại toàn cầu.

Giá dầu Brent đã tăng vọt 13% lên 78,5 USD/thùng sau khi căng thẳng Israel-Iran bùng nổ vào ngày 12-13/6. Dù sau đó giá dầu đã giảm nhẹ xuống còn 73,12 USD/thùng vào ngày 16/6, các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng giá dầu có thể vượt 80 USD/thùng nếu xung đột leo thang.

Giá dầu Brent biến động mạnh trong bối cảnh căng thẳng Israel-Iran

Việc giá dầu tăng cao có thể gây khó khăn cho Fed trong việc giảm lãi suất, dù lạm phát gần đây đã hạ nhiệt. Lạm phát tại Mỹ trong tháng 5 giảm mạnh hơn dự kiến, cùng với dấu hiệu hạ nhiệt của thị trường lao động, đang củng cố kỳ vọng Fed có thể giảm lãi suất vào cuối năm.

Tuy nhiên, một số nhà kinh tế cảnh báo rằng việc Mỹ áp mức thuế quan cao sau ngày 9/7 có thể làm bùng phát làn sóng lạm phát thứ cấp và buộc Fed phải duy trì chính sách thận trọng.

Ở một diễn biến khác, Thủ tướng Ai Cập Mostafa Madbouly đã công bố quyết định thành lập Ủy ban Khủng hoảng Cấp cao để ứng phó với những tác động từ cuộc xung đột Israel-Iran đối với nền kinh tế Ai Cập.

Ủy ban này sẽ do Thủ tướng Mostafa Madbouly đứng đầu và bao gồm các bộ trưởng phụ trách kinh tế, năng lượng, tài chính, quốc phòng, cùng đại diện các cơ quan tình báo và an ninh.

Căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân Tehran sơ tán ngay lập tức.

Theo AP, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/6 (giờ địa phương) đã đưa ra lời kêu gọi người dân tại thủ đô Tehran của Iran sơ tán, đồng thời khẳng định Iran sẽ không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trước đó, Israel đã cảnh báo khoảng 300.000 người dân Tehran sơ tán trước khi tiến hành các cuộc không kích vào Iran.

Lực lượng Israel sau đó đã tấn công vào đài truyền hình quốc gia Iran trong lúc đang phát sóng trực tiếp, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn.

Trong ngày 17/6, Israel liên tục tiến hành các đợt không kích và sử dụng thiết bị bay không người lái tấn công Iran, trong khi Iran phóng loạt tên lửa vào Israel, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng.

Cuộc đối đầu qua lại giữa Israel và Iran bắt nguồn từ cáo buộc của Israel rằng Iran đang phát triển chương trình hạt nhân có yếu tố quân sự.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 17/6 tuyên bố các cuộc tấn công đã khiến chương trình hạt nhân của Iran bị “thụt lùi nhiều năm.”

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang, đồng USD đã tăng giá so với yen Nhật và franc Thụy Sỹ nhưng lại giảm so với các đồng tiền khác. Sự bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đang khiến thị trường tiền tệ biến động.

Căng thẳng địa chính trị đẩy USD tăng giá

Chỉ số USD Index (DXY), thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với các đồng tiền chủ chốt khác, giao dịch ở mức 98,23 vào lúc 7h giờ Việt Nam. So với phiên trước đó, tỷ giá euro so với USD giảm 0,09%, đạt 1,1552. Tỷ giá đồng bảng Anh so với USD giảm 0,09% về 1,3564. Trong khi đó, tỷ giá USD so với yen Nhật tăng 0,03% lên 144,79.

Các nhà đầu tư đang theo dõi chặt chẽ cuộc giao tranh giữa Israel và Iran để tìm kiếm dấu hiệu leo thang thành một cuộc xung đột khu vực lớn hơn. Đồng thời, họ cũng chờ đợi loạt cuộc họp của ngân hàng trung ương trong tuần này.

Tác động từ cuộc xung đột Israel-Iran

Tehran đã yêu cầu các nhà lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh gây áp lực lên Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm đổi lấy sự linh hoạt của Iran trong các cuộc đàm phán hạt nhân. Điều này đã giúp đồng USD bù đắp phần nào khoản lỗ so với đồng yen và franc Thụy Sỹ.

Khi cả Iran và Israel đều không có dấu hiệu lùi bước, thị trường lo ngại Tehran có thể tìm cách “bóp nghẹt” eo biển Hormuz, cửa ngõ vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới. Điều này có thể làm tăng rủi ro kinh tế rộng lớn hơn từ sự gián đoạn ở Trung Đông giàu năng lượng.

Quân đội Mỹ đã chuyển một số lượng lớn máy bay tiếp nhiên liệu đến châu Âu để Trump có thêm lựa chọn khi căng thẳng ở Trung Đông gia tăng. Đồng bạc xanh, vốn là nơi trú ẩn an toàn cuối cùng trong giai đoạn bất ổn địa chính trị hoặc tài chính, đã tăng so với yen Nhật và ổn định so với franc Thụy Sĩ.

Triển vọng thị trường tiền tệ

Giá dầu thô tương lai của Mỹ giảm 2,5% sau đợt tăng mạnh hôm thứ 6 sau cuộc tấn công phủ đầu của Israel vào Iran. Các loại tiền tệ có mối tương quan tích cực với rủi ro như đồng đô la Úc và đô la New Zealand đã tăng hơn nửa điểm phần trăm.

Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ đưa ra quyết định chính sách mới nhất vào thứ 4, với cuộc xung đột Israel-Iran làm tăng thêm sự phức tạp cho các nhà hoạch định chính sách. Các nhà đầu tư vẫn lo lắng về thời hạn của các thỏa thuận thương mại trong khoảng ba tuần nữa.

Ngân hàng trung ương Nhật Bản, Anh, Thụy Sĩ, Thụy Điển và Na Uy cũng dự kiến sẽ công bố các quyết định chính sách của họ trong tuần này. Thị trường sẽ tìm kiếm tín hiệu từ các cuộc họp này để định hướng cho các quyết định đầu tư.

Căng thẳng Israel-Iran: Ai Cập phản ứng ra sao?

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang, Ai Cập đã triển khai các biện pháp mạnh mẽ để đối phó với những hậu quả tiềm tàng. Các nguồn tin khu vực xác nhận Ai Cập đang đặt quân đội trong tình trạng báo động cao và tiến hành các cuộc tập trận trên toàn quốc.

Nhật báo National của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) dẫn các nguồn thạo tin cho biết các đơn vị chiến đấu của quân đội Ai Cập đã được đặt trong tình trạng báo động cao trên toàn quốc, trong khi các đơn vị triển khai ở Bán đảo Sinai được lệnh báo động tối đa.

Quân đội Ai Cập tăng cường cảnh giác

Hoạt động thử nghiệm hệ thống phòng không của Ai Cập liên quan đến gần như toàn bộ 27 tỉnh của quốc gia Bắc Phi. Những cuộc tập trận được Cairo triển khai để rà soát mọi lỗ hổng trong phạm vi bảo vệ của hệ thống phòng không trên quy mô toàn quốc.

Lệnh sẵn sàng chiến đấu được đưa ra ngay sau khi giao tranh bùng phát giữa Israel và Iran. Giới chức chính phủ hàng đầu của Ai Cập cũng tổ chức nhiều cuộc họp khẩn cấp để quyết định các biện pháp đảm bảo quốc gia này duy trì đủ dự trữ lương thực, nhiên liệu và các mặt hàng thiết yếu khác.

Mục tiêu của động thái này là giảm thiểu tác động từ tình trạng gián đoạn tiềm tàng đối với chuỗi cung ứng toàn cầu do căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran. Đồng bảng Ai Cập đã suy yếu và thị trường chứng khoán nước này ghi nhận mức suy giảm lớn nhất trong 5 năm qua.

Ai Cập đang theo dõi chặt chẽ những hậu quả tiềm tàng khi tình hình khu vực leo thang hơn nữa, đặc biệt là nguy cơ Iran trả đũa bằng cách phong tỏa Eo biển Hormuz hoặc Eo biển Bab Al-Mandab. Việc phong tỏa một trong hai tuyến hàng hải này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Ai Cập.

Tuyên bố của Chính phủ Ai Cập cho biết Thủ tướng Mostafa Madbouly, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hassan Abdullah và Bộ trưởng Tài chính Ahmed Kajouk đã thảo luận về các biện pháp tăng “dự trữ chiến lược” quốc gia.

Thủ tướng Madbouly cũng đã tổ chức cuộc họp riêng với các Bộ trưởng Dầu mỏ và Điện để đánh giá “hậu quả của các sự kiện quân sự trong khu vực.” Trong khi đó, Bộ Y tế Iran cho biết những cuộc không kích của Israel vào nước này đã khiến 224 người thiệt mạng và hơn 1.200 người khác bị thương.