Quốc hội đang xem xét các giải pháp để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, một phần quan trọng trong việc giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân thu nhập thấp.

Do các dự án nhà ở xã hội có vốn sinh lợi thấp, nên cần có quỹ hỗ trợ. Đặc biệt, nhà ở xã hội cho thuê thường có giá thấp, nhiều khi nguồn thu chỉ đủ để vận hành, duy trì… nên không nhà đầu tư nào mặn mà. Do vậy, phải có Quỹ nhà ở quốc gia, trong đó ưu tiên các dự án nhà ở xã hội cho thuê.

Đây là ý kiến của đại biểu Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) tại phiên thảo luận ở tổ Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.

Cần cơ chế kiểm soát chặt chẽ

Theo ông Hoàng Văn Cường, việc bỏ quy định về thẩm định phê duyệt dự án khả thi, tiền khả thi, phê duyệt chủ trương (giao nhiệm vụ) quy hoạch trong dự thảo Nghị quyết là cần thiết.

Về giá bán nhà ở xã hội, đại biểu phân tích, theo quy định hiện hành các dự án nhà ở xã hội xây dựng xong móng mới được quyền bán nên giá bán tại thời điểm đó chỉ mang tính dự kiến.

Đại biểu Hoàng Văn Cường phát biểu

Cùng về nội dung trên, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh về quy định dự án nhà ở xã hội được áp dụng trình tự thủ tục rút gọn, không qua đấu thầu. Theo đại biểu, để các dự án nhà ở xã hội đảm bảo chất lượng cần bổ sung trách nhiệm cơ quan chỉ định thầu vì điều này liên quan trực tiếp đến an toàn, tính mạng của người dân.

Xây dựng cơ chế quản lý quỹ nhà ở quốc gia

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) khẳng định, việc lập quỹ nhà ở quốc gia là cần thiết để huy động nguồn lực phát triển nhà ở xã hội. Tuy nhiên, cần làm rõ cơ quan quản lý, mô hình tổ chức, phân định nguồn thu, cơ chế chi tiêu.

Tại phiên thảo luận tổ, nhiều ý kiến cũng đề xuất việc kiểm soát chặt chẽ các cơ chế chính sách để tránh trục lợi.

Nhà ở xã hội tại Đồng Nai

Đại biểu Nguyễn Hữu Đàn (đoàn Quảng Trị) thể hiện sự ủng hộ đối với dự thảo nhưng ông cũng thẳng thắn yêu cầu siết lại cơ chế phòng ngừa tiêu cực. Theo ông, với tính chất đặc thù và nguồn lực lớn, dự thảo cần giao Chính phủ xây dựng cơ chế kiểm soát, không để xảy ra trục lợi, lãng phí tài sản công.

Giải pháp cho người thu nhập thấp

Nêu thực tế từ việc người lao động và người thu nhập thấp để tiếp cận mua nhà ở xã hội còn hạn chế, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (đoàn Bình Dương) đề xuất đưa ra mức giá phù hợp với mức lương tối thiểu vùng.

Liên quan đến nhà ở xã hội, đại biểu Nguyễn Hữu Thông (Đoàn Bình Thuận) kiến nghị sửa đổi Điều 8 theo hướng phân loại dự án để áp dụng cơ chế định giá phù hợp; đồng thời, yêu cầu niêm yết công khai cơ cấu giá.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng tăng cao, việc triển khai các dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức.

Ủy ban Nhân dân TP.HCM vừa đưa ra lộ trình hoàn thành hơn 94.300 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn từ nay đến năm 2030. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự vào cuộc tích cực của chính quyền, doanh nghiệp và các bên liên quan.

Một dự án nhà ở xã hội đang được triển khai.

Nhu Cầu Nhà Ở Xã Hội Tại TP.HCM

Theo thống kê từ Bộ Xây dựng, đến năm 2030, Việt Nam cần xây dựng tối thiểu một triệu căn nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu của người dân, đặc biệt là công nhân tại các khu công nghiệp và người thu nhập thấp. Riêng TP.HCM, với dân số hơn 9,5 triệu người và lực lượng lao động nhập cư đông đảo, nhà ở giá rẻ được kỳ vọng là giải pháp an cư cấp thiết.

Thời gian qua, TP.HCM đã nỗ lực đầu tư các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân, nhằm giải quyết bài toán về chỗ ở cho đại đa số người có thu nhập thấp, công nhân lao động và những người dân bị giải tỏa trắng tại các dự án đô thị.

Cần Cơ Chế “Mở Khóa”

Để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, cần tập trung vào các yếu tố cốt lõi như quỹ đất, hỗ trợ tín dụng và đơn giản hóa thủ tục đầu tư. Chi phí mua đất cần được tính toán đúng và đủ, đồng thời lãi suất cho vay nên được giảm để tạo điều kiện thuận lợi hơn.

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM Lê Hoàng Châu cho biết nhìn chung các cơ chế chính sách liên quan đến lĩnh vực nhà ở xã hội ngày càng thông thoáng và đã hỗ trợ tốt hơn cho những chủ đầu tư tham gia vào phân khúc này.

Vẫn còn nhiều khó khăn khi triển khai Đề án nhà ở xã hội.

Để phát triển nhà ở xã hội một cách bền vững, cần xác định rõ quỹ đất và giao cho nhà đầu tư phát triển theo hình thức KPI, giữa Chính phủ và doanh nghiệp. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp về thủ tục pháp lý, tín dụng và biên lợi nhuận.

“Từ góc nhìn xã hội học, những hệ lụy dài hạn nếu nhà ở xã hội tiếp tục vượt khỏi khả năng tiếp cận của người dân có thể tạo ra những tệ nạn xã hội rất cao,” Tiến sỹ Sử Ngọc Khương nhận định.