Việc hợp nhất các đơn vị hành chính cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt là tại vùng cao thuộc tỉnh Bắc Kạn cũ, đã giúp tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, việc này cũng gây ra một số khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Tỉnh Thái Nguyên có địa bàn rộng lớn, dân cư thưa thớt, và nhiều hộ gia đình cách xa trung tâm hàng chục km. Điều này đã đặt ra thách thức cho việc cung cấp dịch vụ y tế tại các khu vực nông thôn và vùng sâu.

Để giải quyết vấn đề này, các địa phương đã chủ động rà soát hệ thống y tế cơ sở, duy trì hoạt động tại các trạm y tế cũ, và bố trí lại nhân lực để tăng cường tổ chức khám bệnh lưu động đến từng bản. Tại xã Nghiên Loan, được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Xuân La, An Thắng và Nghiên Loan, hiện có diện tích hơn 130km² và dân số hơn 11.000 người. Một số thôn, bản cách trung tâm xã tới gần 20km.

Bà Lã Diệu Thuần, Trạm trưởng Trạm y tế xã Nghiên Loan cho biết: Để đảm bảo chăm sóc sức khỏe nhân dân sau khi sáp nhập 3 xã, trạm y tế đã giữ nguyên đội ngũ nhân lực và cơ sở vật chất tại các trạm y tế của các địa phương cũ. Đồng thời, trạm y tế đã tiến hành rà soát, điều chỉnh lại phương án phân công công việc nhằm phát huy tối đa hiệu quả hoạt động của từng cán bộ y tế tại các điểm trạm.

Tương tự, xã Vĩnh Thông cũng duy trì các điểm trạm y tế cũ để đảm bảo người dân vùng sâu vùng xa được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Ông Nguyễn Anh Dũng, Trạm trưởng Trạm y tế xã Vĩnh Thông cho biết: Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân tại các Trạm y tế Cao Sơn, Vũ Muộn, Sỹ Bình vẫn được duy trì và công tác chống dịch bệnh vẫn được thực hiện thường xuyên tại các Trạm y tế, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con nhân dân đến khám chữa bệnh.

Đến nay, toàn bộ 108 trạm y tế tại 37 xã phía Bắc tỉnh Thái Nguyên vẫn đang hoạt động bình thường. Các dịch vụ khám chữa bệnh, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh… không bị gián đoạn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn tồn tại khi một số trạm y tế đã xuống cấp, thiếu trang thiết bị, cần được cải tạo, đầu tư.

Ông Đinh Mạnh Cường, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên cho biết: Thực trạng hiện nay các trạm y tế phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên rất khó khăn, do địa hình chia cắt, mật độ dân cư thưa, người dân từ nơi ở đến nơi khám chữa bệnh rất xa. Thời gian tới, Sở Y tế sẽ xem xét để đầu tư sửa chữa xây dựng cơ sở vật chất cho các trạm y tế của các xã mới để làm sao đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, tỉnh Thái Nguyên cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành y tế, tăng cường ứng dụng công nghệ vào quản lý bệnh án và khám chữa bệnh từ xa. Những nỗ lực này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân vùng cao tiếp cận dịch vụ y tế, góp phần ổn định an sinh xã hội và phát triển bền vững địa phương.

Cuộc cách mạng công nghệ đang ngày càng tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành y tế. Sự phát triển của Dữ liệu lớn (Big Data) và Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những tiềm năng to lớn cho việc cải thiện chất lượng và hiệu quả của các dịch vụ y tế trên toàn cầu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc ứng dụng những công nghệ này vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.

GS.TS.BS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đã chia sẻ về những khó khăn và hướng đi trong quá trình chuyển đổi số y tế tại Việt Nam. Theo ông, có ba thách thức chính mà chúng ta cần phải giải quyết để ứng dụng hiệu quả AI và Dữ liệu lớn trong y tế. Thứ nhất, cơ sở hạ tầng công nghệ, bao gồm nền tảng băng thông và hệ thống máy chủ, chưa được chuẩn hóa. Thứ hai, dữ liệu y tế hiện có có phải là dữ liệu sạch, dữ liệu sống và có giá trị hay không? Thứ ba, và cũng là yếu tố quan trọng nhất, là con người. Con người có xu hướng làm những việc dễ và quen thuộc, và việc thay đổi một thói quen là một cuộc cách mạng đối với mỗi cá nhân.

GS.TS.BS Lê Hữu Song cũng cho biết rằng Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang trong quá trình ứng dụng bệnh án điện tử và phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, bệnh viện hiện đang ở giai đoạn “bệnh án máy tính hóa” chứ chưa phải “bệnh án điện tử” đúng nghĩa. Bệnh viện đang nỗ lực để có thể vận hành bệnh án điện tử hoàn thiện theo đúng quy định của Chính phủ và Bộ Y tế.

Trong bối cảnh đó, vai trò của hợp tác trong nước và quốc tế trở nên quan trọng. GS.TS.BS Lê Hữu Song cho rằng hợp tác là điều kiện bắt buộc cho sự phát triển của y tế Việt Nam. Việt Nam là một nước đang phát triển, và chúng ta không thể tự mình làm tất cả. Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 rất tích cực trong hợp tác quốc tế, và cũng muốn nhấn mạnh đến nguồn lực vô giá là các chuyên gia người Việt ở nước ngoài. Họ đang giữ những vị trí quan trọng tại các tổ chức, viện nghiên cứu, tập đoàn lớn trên khắp thế giới.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 xác định nhiệm vụ của mình không chỉ là tiếp nhận công nghệ cho riêng mình. Chúng tôi muốn trở thành trung tâm tiếp nhận, làm chủ và chuyển giao công nghệ cho toàn bộ hệ thống y tế trong nước, từ quân y đến dân y, một cách vô điều kiện. Đó là cách để chúng ta cùng nhau phát triển, cùng nhau đi lên trong cuộc cách mạng công nghệ này.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang tích cực đẩy mạnh hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước. Thông qua các hoạt động hợp tác này, bệnh viện không chỉ có cơ hội tiếp cận với những công nghệ y tế tiên tiến mà còn có thể chia sẻ kinh nghiệm và chuyên môn với các đối tác khác.

Cuối cùng, GS.TS.BS Lê Hữu Song nhấn mạnh rằng việc ứng dụng AI và Dữ liệu lớn trong y tế là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự cam kết và nỗ lực từ tất cả các bên liên quan. Với sự hợp tác và nỗ lực không ngừng, chúng ta có thể xây dựng một hệ thống y tế thông minh, hiệu quả và chất lượng hơn, phục vụ tốt hơn cho sức khỏe của người dân.

Việc triển khai bệnh án điện tử đang là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số y tế tại Việt Nam. Đây là một giải pháp giúp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cũng như quản lý y tế một cách hiệu quả hơn. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đang gặp phải một số khó khăn về mặt tài chính, nhân lực chuyên môn và hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là tại các bệnh viện tuyến huyện.

Cử tri TP Hải Phòng đã kiến nghị Chính phủ ban hành các cơ chế và chính sách hỗ trợ cần thiết về nguồn lực và kỹ thuật. Mục tiêu là giúp các bệnh viện tuyến huyện có thể triển khai bệnh án điện tử một cách hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại các khu vực này.

Trước kiến nghị này, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã đưa ra phản hồi rằng Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quan trọng. Các văn bản này bao gồm Nghị quyết 193/2025, Nghị định 88/2025 và Chỉ thị 07. Tất cả đều tạo ra hành lang pháp lý cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số y tế. Mục tiêu chính là xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh dựa trên công nghệ số.

Bộ Y tế cũng đã tích cực vào cuộc bằng cách ban hành Quyết định 1150. Đây là kế hoạch triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, trong đó giao nhiệm vụ cho các đơn vị trực thuộc. Nhiệm vụ chính là giải quyết các vấn đề liên quan đến chi phí dịch vụ khám, chữa bệnh trên hệ thống RIS-PACS.

Thông tư 13/2025 của Bộ Y tế cũng đóng vai trò quan trọng. Văn bản này hướng dẫn kỹ thuật triển khai bệnh án điện tử, cung cấp căn cứ pháp lý cho các cơ sở y tế trong việc thực hiện.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác định y tế là một trong những lĩnh vực ưu tiên trong chuyển đổi số. Bộ đã đề xuất đưa lĩnh vực này vào chương trình Chuyển đổi số quốc gia. Điều này không chỉ hỗ trợ cho quá trình khám, chữa bệnh từ xa mà còn thúc đẩy việc sử dụng đơn thuốc điện tử.

Ngày 13-5, Bộ Y tế đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 102/2025. Nghị định này quy định về quản lý dữ liệu y tế, đặt nền móng cho việc phát triển hạ tầng dữ liệu y tế.

Tuy nhiên, tính đến ngày 22-7, cả nước mới có 283 trong tổng số hơn 1.500 cơ sở y tế triển khai bệnh án điện tử. Nhận thấy sự chậm trễ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 07. Trong chỉ thị này, Thủ tướng giao Bộ Y tế chỉ đạo và đôn đốc 100% các bệnh viện trên toàn quốc phải triển khai bệnh án điện tử. Thời hạn hoàn thành là tháng 9-2025.

Với khối lượng công việc lớn và tính phức tạp của việc triển khai bệnh án điện tử, các đơn vị chức năng cũng như bệnh viện cần phải quyết liệt để hoàn thành đúng lộ trình đề ra.