Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo đang cách mạng hóa lĩnh vực báo chí, mang đến cả cơ hội và thách thức cho người làm báo.

Tạp chí Kinh tế Việt Nam đã tiên phong trong việc nghiên cứu và ứng dụng AI vào hoạt động báo chí với sự ra mắt của Marcom-AI Platform – một hệ sinh thái công nghệ toàn diện nhằm mở ra những hướng đi mới cho hoạt động truyền thông và marketing.

Marcom-AI Platform không chỉ là một sản phẩm công nghệ đơn thuần mà còn là sự kết hợp tinh tế giữa AI và các công nghệ tiên tiến khác. Nền tảng này mang đến các giải pháp đột phá, tối ưu hóa quy trình truyền thông và tiếp thị, giúp các cơ quan báo chí và doanh nghiệp thoát khỏi các phương pháp truyền thống và bắt kịp với xu hướng toàn cầu.

Ứng dụng AI trong Sản xuất Nội dung Báo chí

Các chuyên gia trong lĩnh vực báo chí cho rằng AI có thể hỗ trợ đắc lực cho người làm báo trong việc sản xuất nội dung. Từ việc kiểm tra chính tả, đồ họa, chuyển đổi văn bản sang giọng nói cho đến tổng hợp thông tin, AI đang đóng vai trò như một trợ lý ảo đắc lực.

Thách thức về Đạo đức Nghề nghiệp

Một trong những thách thức lớn nhất khi ứng dụng AI trong báo chí là vấn đề đạo đức nghề nghiệp. Người làm báo cần phải minh bạch về việc sử dụng AI trong quá trình sáng tạo nội dung và phải giữ được nguyên tắc trung thực, tôn trọng sự thật.

Các cơ quan báo chí cần xây dựng quy định và hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng AI để đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của nội dung.

Hướng đi Mới cho Báo chí Việt Nam

Sự ra đời của Marcom-AI Platform và các sản phẩm AI khác trong lĩnh vực báo chí đang mở ra hướng đi mới cho báo chí Việt Nam. Việc ứng dụng AI không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn cải thiện chất lượng nội dung.

Với việc ứng dụng AI, các cơ quan báo chí có thể tạo ra những nội dung đa dạng, phong phú và hấp dẫn hơn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của độc giả.

Nghề báo đang đứng trước một cuộc cách mạng công nghệ với sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI). Liệu AI có thể thay thế nhà báo trong việc sáng tạo nội dung và thể hiện quan điểm?

Tháng 3/2025, nhà báo công nghệ Alex Kantrowitz đã chia sẻ trên blog Medium một trải nghiệm khiến ông “thực sự bắt đầu nghĩ rằng AI có thể làm thay công việc của mình”. Ông kể lại cuộc gặp với Evan Ratliff, một nhà báo Mỹ, người đã tạo ra bản sao giọng nói của chính mình bằng AI và để nó… đi làm thay.

TS. Đỗ Anh Đức, Trưởng Bộ môn Truyền thông số, Viện Đào tạo báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Câu chuyện của Kantrowitz và Ratliff không còn là một thí nghiệm ngoại lệ. Khi các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày càng học được cách viết tin, dựng video, dẫn chương trình, thậm chí nhập vai thành nhà báo với quan điểm và lối hành văn riêng biệt, chúng ta buộc phải đặt ra một câu hỏi vừa chuyên môn, vừa đạo đức: Chuyện gì sẽ xảy ra khi sản phẩm và chủ thể sáng tạo báo chí bắt đầu được “sao chép” bằng máy móc?

Sự nổi lên của “bản sao báo chí” bằng AI

Nếu như trước đây, các công cụ AI chủ yếu dừng lại ở việc hỗ trợ biên tập, thì giờ đây, chúng đang bước vào một giai đoạn mới: tái tạo toàn bộ trải nghiệm của một bài báo, từ cách hành văn, nhịp điệu, đến lập luận và quan điểm.

Nhiều nhà báo đã thử nghiệm điều này. Nhà báo Kevin Roose của New York Times từng yêu cầu một chatbot AI viết lại một bài xã luận với giọng điệu y hệt ông. Tác giả kiêm nhà phê bình công nghệ Casey Newton cũng yêu cầu Claude viết lại bản tin hằng ngày của mình.

Đi xa hơn, các nền tảng AI hiện nay còn có thể tạo ra bản sao cá nhân hóa của các nhà báo cụ thể. Tháng 5/2024, startup HeyGen đã tung ra một bản demo cho phép người dùng “clone” một nhà báo nổi tiếng và để bản sao này dẫn chương trình bình luận thời sự.

Khủng hoảng tác quyền phi vật thể

Một trong những điều từng là “đặc quyền” nghề nghiệp của nhà báo chính là lập trường và giọng điệu cá nhân. Nhưng giờ đây, AI không chỉ học cách viết mà còn học cả cách thể hiện quan điểm.

Hồi tháng 5/2024, Reuters đưa tin Open AI đã ký các thỏa thuận bản quyền nội dung với The Atlantic và Vox Media. Các thỏa thuận này cho phép AI truy cập kho bài viết của họ để “huấn luyện phong cách viết” cho ChatGPT.

Tuy nhiên, việc này cũng gây ra tranh cãi trong giới báo chí Mỹ. Liệu một hệ thống có thể tái hiện lối hành văn kiểu Ezra Klein, hay mô phỏng giọng bình luận của Anne Applebaum, thì đâu là ranh giới giữa “tham khảo” và “xâm phạm tinh thần tác giả”?

Thay lời kết

Trong một thế giới nơi nội dung được trích lọc, tái chế bởi thuật toán mà không gắn với con người cụ thể, giá trị đạo đức, chính trị và văn hóa của báo chí có nguy cơ bị xói mòn.

Tại Việt Nam, các cơ quan báo chí cũng đang chịu áp lực chuyển đổi số và tìm cách tận dụng AI. Tuy nhiên, quá trình này cần được đặt trong một tầm nhìn dài hạn, nơi công nghệ hỗ trợ chứ không thay thế báo chí.