Ngày 23 tháng 7, tại phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, đã chính thức khai mạc triển lãm với chủ đề ‘Phát triển Hoàn Kiếm số – Văn minh, hiện đại, đậm đà bản sắc’. Sự kiện này diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đại biểu Đảng bộ phường Hoàn Kiếm lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Triển lãm này mang đến một cái nhìn tổng quan về những thành tựu ban đầu trong quá trình chuyển đổi số tại phường Hoàn Kiếm, đồng thời hé mở tầm nhìn về tương lai nơi mà mỗi cán bộ công chức, viên chức và người dân Hoàn Kiếm đều trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái số năng động, hiệu quả và nhân văn.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm, ông Trịnh Hoàng Tùng, đã nhấn mạnh rằng phường Hoàn Kiếm được thành lập dựa trên sự sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp phường. Không chỉ tiếp nhận một không gian địa lý và hành chính mới, phường Hoàn Kiếm còn nhận lấy trách nhiệm lớn lao là xây dựng một phường trung tâm của Thủ đô Hà Nội thực sự xứng tầm, với đặc trưng văn minh, hiện đại, bản sắc, và chuyển mình mạnh mẽ trong thời đại số.

Triển lãm không chỉ đơn thuần là sự trưng bày công nghệ, mà còn là tuyên ngôn đổi mới của Đảng bộ và chính quyền phường Hoàn Kiếm khi bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của dữ liệu, của kết nối số và hơn hết là kỷ nguyên của tư duy quản trị hiện đại. Trong đó, người dân là trung tâm, công nghệ là công cụ, và đổi mới là động lực phát triển.

Triển lãm giới thiệu các giải pháp trưng bày đa dạng, bao gồm Touch Kiosk, cho phép tra cứu tài liệu, số liệu đại hội và hình ảnh minh họa; Kiosk VR, cho phép trải nghiệm không gian văn hóa – lịch sử Hoàn Kiếm bằng công nghệ 360 độ; Mapping 3D, trình chiếu hành trình phát triển bằng hiệu ứng hình ảnh và âm thanh sống động; và Lễ tân ảo AI, chào đón và hỗ trợ thông tin cho đại biểu bằng công nghệ nhận diện và tương tác giọng nói.

Đại hội đại biểu Đảng bộ phường Hoàn Kiếm lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, được tổ chức từ ngày 22 đến ngày 23 tháng 7 năm 2025 tại trụ sở Đảng ủy – HĐND – UBND phường Hoàn Kiếm, số 126 phố Hàng Trống. Sự kiện này có sự tham dự của 200 đại biểu chính thức và 150 đại biểu khách mời, đại diện cho hơn 6.639 đảng viên trong toàn Đảng bộ.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc thực hiện chuyển đổi số tại phường Hoàn Kiếm, đánh dấu sự nỗ lực của Đảng bộ và chính quyền phường trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý và phục vụ người dân. Qua đó, thể hiện cam kết của phường Hoàn Kiếm trong việc xây dựng một môi trường số hiện đại, văn minh và bản sắc, đáp ứng nhu cầu của người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.

Chuyển đổi số trong hoạt động bảo tàng đã trở thành xu hướng tất yếu đối với các bảo tàng trên thế giới, nhằm hiện đại hóa công tác bảo tồn, tăng cường khả năng tiếp cận di sản và hội nhập với xu thế phát triển chung của bảo tàng thế giới trong kỷ nguyên số. TS Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đã bày tỏ quan điểm rằng đã đến lúc các bảo tàng tại Việt Nam cần thiết có một phòng chuyển đổi số. Điều này không chỉ giúp hiện đại hóa công tác bảo tàng mà còn góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn di sản một cách bền vững, qua đó thu hút công chúng thế hệ mới và hội nhập quốc tế.

Theo kinh nghiệm của Ba Lan, một quốc gia có hệ thống bảo tàng hiện đại và năng động bậc nhất Đông Âu, việc thành lập phòng chuyển đổi số đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động của các bảo tàng. Phòng chuyển đổi số tại các bảo tàng Ba Lan đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ chuyên biệt, bao gồm: số hóa hiện vật, xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu, đăng tải nội dung lên các nền tảng số, phục vụ cho công tác in ấn, xuất bản, cũng như truyền thông và nghiên cứu.

Một điểm đáng chú ý là tất cả các bảo tàng tại Ba Lan đều được trang bị studio chụp ảnh chuyên nghiệp có diện tích lớn, hệ thống ánh sáng chuẩn bảo tàng và máy ảnh hiện đại với độ phân giải cao. Đây chính là nơi thực hiện việc số hóa chi tiết từng hiện vật, từng tác phẩm nghệ thuật với tiêu chuẩn kỹ thuật cao, đảm bảo tính chân thực và sắc nét khi chuyển sang không gian số.

Sau khi hoàn tất khâu chụp ảnh và xử lý hình ảnh, dữ liệu được cập nhật lên hệ thống nền tảng số và tích hợp vào cơ sở dữ liệu số hóa, đây là quá trình lưu giữ toàn bộ hiện vật, hình ảnh, tư liệu của bảo tàng. Quá trình này là nền tảng quan trọng để chia sẻ hình ảnh các hiện vật đến với các chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và công chúng trong nước và quốc tế.

Việc thành lập phòng chuyển đổi số không còn là sự lựa chọn, mà là một yêu cầu cấp thiết đối với các bảo tàng ở Việt Nam, nhằm hiện đại hóa công tác bảo tồn, tăng cường khả năng tiếp cận di sản và từng bước hội nhập với xu thế phát triển chung của bảo tàng thế giới trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay, hầu hết các bảo tàng vẫn vận hành theo mô hình truyền thống và chưa có phòng chuyên trách cho chuyển đổi số.

Các chuyên gia cho rằng, nếu không có bước nhảy về công nghệ, bảo tàng sẽ tiếp tục lùi lại phía sau, không bắt kịp nhu cầu và tâm lý tiếp cận mới của công chúng. Một rào cản lớn là hầu hết các bảo tàng tại Việt Nam chưa có phòng chuyên trách cho chuyển đổi số. Việc số hóa hiện vật, nếu có, thường được thực hiện rời rạc, dưới dạng các dự án ngắn hạn, thuê ngoài. Điều này khiến dữ liệu thiếu đồng bộ, không bảo mật, khó duy trì và không phát huy được giá trị về lâu dài.

Do đó, việc thành lập một quỹ chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo tàng tại Việt Nam là hết sức cần thiết, nhằm tạo ra nguồn lực ổn định để hỗ trợ các bảo tàng từng bước hình thành phòng chuyển đổi số, triển khai số hóa hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu và phát triển nền tảng trưng bày số một cách bài bản, bền vững.