Đội Truyền tải điện Thanh Hóa đã tích cực ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành hệ thống điện, giúp nâng cao năng suất lao động và đảm bảo an toàn lao động. Hiện nay, đội đang quản lý 2 trạm biến áp 500kV, 5 trạm 220kV và hơn 1.100km đường dây 220-500kV. Tất cả các trạm đều đã được phủ sóng wi-fi, đồng bộ với các thiết bị thông minh, cho phép giám sát và điều khiển từ xa.

Việc ứng dụng công nghệ số đã giúp đơn giản hóa quy trình vận hành, nâng cao năng suất lao động, giảm đáng kể nhân lực trực tiếp tại trạm. Hiện nay, mỗi trạm 220kV chỉ còn khoảng 5 nhân viên vận hành, thay vì 12 người như trước đây nhờ chuyển đổi sang chế độ trạm biến áp tự động. Điển hình như Trạm biến áp 500kV Thanh Hóa, đây là một trong những điểm nút trọng yếu của lưới điện truyền tải Bắc-Trung và được ví như trạm mẫu của hệ thống trạm 500kV trên cả nước. Trạm được trang bị nhiều thiết bị công nghệ tiên tiến như hệ thống giám sát ắc quy, giám sát tiếp địa, giám sát dầu và nhiệt độ, sử dụng camera hồng ngoại để theo dõi tình trạng vận hành thiết bị.

Còn tại Trạm biến áp 220kV Ba Chè, mô hình thao tác xa được áp dụng từ cuối năm 2023, giúp tối ưu hóa việc giám sát và điều khiển từ xa. Tất cả các thiết bị được gắn mã QR để nhân viên vận hành quét bằng máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh, dữ liệu được tự động cập nhật lên phần mềm quản lý phục vụ điều hành, giúp giảm thiểu sai sót và loại bỏ hoàn toàn việc ghi chép thủ công.

Công ty Điện lực Thanh Hóa cũng đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành lưới điện dưới 100kV. Các hệ thống SCADA, điều khiển từ xa, trạm biến áp không người trực và công nghệ sửa chữa nóng hotline được triển khai đồng bộ. Hạ tầng viễn thông được nâng cấp mạnh mẽ với hơn 1.969km cáp quang kết nối các trạm và điểm phân phối, cùng với việc áp dụng các phần mềm quản lý kỹ thuật qua PMIS, GIS.

Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống lưới điện thông minh với các tính năng tự động đóng cắt và xử lý sự cố, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng AI, IoT trong phân tích phụ tải và dự báo sự cố, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái số toàn diện trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khoa học và công nghệ đang ngày càng trở thành động lực quan trọng cho phát triển bền vững tại Việt Nam. Các công nghệ như dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và Internet of Things (IoT) đang giúp các doanh nghiệp thực thi ESG (môi trường – xã hội – quản trị doanh nghiệp) một cách hiệu quả.

Trong phiên họp Hội đồng cấp cao Diễn đàn ESG Việt Nam năm 2025, các chuyên gia đã thảo luận về vai trò của khoa học và công nghệ trong phát triển bền vững. Tổng Biên tập báo Dân trí, Phạm Tuấn Anh, nhấn mạnh rằng khoa học và công nghệ là công cụ quan trọng giúp hiện thực hóa các yếu tố của ESG. “Khoa học và công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp đo lường và đánh giá các chỉ số ESG mà còn giúp họ tìm ra giải pháp để cải thiện và phát triển bền vững,” ông Anh cho biết.

TS Lê Thái Hà, Giám đốc điều hành Quỹ VinFuture, cho biết rằng công nghệ đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của ESG, từ giám sát khí thải đến đo lường các chỉ số xã hội. “Chúng tôi đã ứng dụng công nghệ để giám sát và đo lường các chỉ số môi trường và xã hội của các doanh nghiệp, giúp họ đánh giá và cải thiện hiệu suất ESG của mình,” ông Hà cho biết.

Ông Bùi Minh Tiến, Thành viên Hội đồng Thành viên Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam, cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc xây dựng báo cáo ESG. “Công nghệ giúp chúng tôi thu thập và phân tích dữ liệu một cách nhanh chóng và chính xác, giúp chúng tôi xây dựng báo cáo ESG một cách hiệu quả,” ông Tiến cho biết.

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, nhấn mạnh vai trò của AI trong quản trị ESG. “AI có thể giúp doanh nghiệp giám sát và đánh giá các chỉ số ESG một cách chính xác và hiệu quả, giúp họ đưa ra quyết định sáng suốt và phát triển bền vững,” ông Thọ cho biết. Tuy nhiên, ông cũng đề xuất rằng cần hỗ trợ doanh nghiệp biết tới và tiếp cận các công cụ AI để giám sát môi trường, xã hội và quản trị bền vững.

Tuy nhiên, các thành viên trong Hội đồng cấp cao cũng nhấn mạnh rằng cần phải làm rõ các rủi ro khi doanh nghiệp ứng dụng AI vào ESG. TS Lê Thái Hà và ông Nguyễn Trọng Khang, Chủ tịch HĐQT MK Group, đều đồng ý rằng AI là một công cụ mạnh nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro và cần được phân tích kỹ lưỡng. “Chúng tôi cần phải đánh giá và phân tích kỹ lưỡng các rủi ro và lợi ích của AI trước khi ứng dụng nó vào ESG,” ông Khang cho biết.

Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 sẽ tập trung vào việc khai thác sức mạnh công nghệ để giải quyết các thách thức lớn. Sự kiện này sẽ quy tụ các nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp, và nhà hoạch định chính sách, và sẽ vinh danh các doanh nghiệp có thành tựu xuất sắc trong việc thực thi ESG. Diễn đàn ESG Việt Nam sẽ là cơ hội để các doanh nghiệp và tổ chức chia sẻ kinh nghiệm và tìm ra giải pháp để phát triển bền vững.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, chip bán dẫn đã trở thành một thành phần không thể thiếu, giúp các thiết bị điện tử có thể tương tác và hiểu được môi trường xung quanh. Đặc biệt, chip bán dẫn ADC (Analog-to-Digital Converter) và DAC (Digital-to-Analog Converter) đóng vai trò quan trọng, đảm nhiệm chức năng chuyển đổi tín hiệu giữa dạng tương tự và số.

Chip ADC có chức năng chuyển đổi các tín hiệu tương tự như âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ thành tín hiệu số để các chip xử lý có thể hiểu và xử lý. Ngược lại, chip DAC thực hiện quá trình chuyển đổi từ tín hiệu số sang tín hiệu analog, giúp điều khiển các thiết bị như loa, động cơ hoặc các hệ thống cảm biến. Sự phát triển và ứng dụng của các chip này đã mở ra nhiều cơ hội mới trong việc xây dựng và phát triển các hệ thống thông minh.

Mới đây, Công ty Diginal, một thành viên của Tập đoàn CT Group, đã chính thức ra mắt bản thiết kế chip ADC do các kỹ sư Việt Nam thiết kế và làm chủ công nghệ lõi. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực công nghệ của Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn 3 của chuyển đổi số, khi trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big data) và tự động hóa toàn diện đang trở thành trọng tâm.

Trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay, các hệ thống yêu cầu khả năng thu thập và phân tích dữ liệu theo thời gian thực, đồng thời xử lý một khối lượng thông tin khổng lồ với độ trễ cực thấp. Tại đây, chip ADC đóng vai trò là ‘cửa ngõ’ kết nối hàng tỷ cảm biến trên các nền tảng IoT, vận hành robot công nghiệp, điều khiển xe tự hành, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất thông minh, cũng như hỗ trợ các ứng dụng y tế chính xác.

Việc CT Group tự thiết kế và phát triển chip ADC đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực công nghệ, đưa Việt Nam lên vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việc làm chủ công nghệ lõi này giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện chiến lược, tăng tỷ lệ nội địa hóa, đồng thời đảm bảo kiểm soát chất lượng và bảo mật ngay từ khâu đầu tiên.

Chip ADC không chỉ đóng vai trò nền tảng trong việc xây dựng các hệ sinh thái số, mà còn mở ra những cơ hội mới cho các lĩnh vực như đô thị thông minh, lưới điện thông minh, nông nghiệp chính xác, và các giải pháp y tế số.

Tóm lại, chip bán dẫn chính là chìa khóa trong tiến trình chuyển đổi số toàn diện, hỗ trợ xây dựng bản sao số cho các hệ thống phức tạp, giúp kết nối, phân tích và xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực. Việc làm chủ công nghệ chip bán dẫn đồng nghĩa với việc nắm giữ ‘chìa khóa’ để phát triển nền kinh tế số độc lập, tăng cường năng lực cạnh tranh và bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi kép quan trọng, kết hợp giữa chuyển đổi số và phát triển bền vững. Tại đây, các công nghệ số hiện đại như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), và chuỗi khối (Blockchain) đang hòa nhập với sinh thái học để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tuần hoàn. Theo GS. Yves Wautelet, một chuyên gia đến từ Đại học KU Leuven (Bỉ), mục tiêu chính của chuyển đổi kép là tận dụng tối đa sự kết hợp này để tạo ra giá trị lớn hơn, không chỉ về kinh tế, mà còn về xã hội và môi trường.

GS. Yves Wautelet đã nêu ví dụ về mô hình Circulise, một sự kết hợp giữa mô hình quản lý, kinh tế, và công nghệ để mang lại giá trị bền vững và tuần hoàn. Một trong những ví dụ điển hình là dự án Fanyatu tại lưu vực sông Congo, chuyên tái trồng rừng và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương. Dự án này tích hợp công nghệ IoT và bản sao số (digital twins) để giám sát và tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, cũng như xây dựng lòng tin giữa các bên liên quan. Kết quả đạt được là khoảng 6 triệu cây được trồng, và cộng đồng địa phương tham gia vào với vai trò ‘người sản xuất kiêm tiêu dùng tài nguyên’ (resource prosumers).

Mô hình kinh tế tuần hoàn tập trung vào việc giảm thiểu chất thải và tận dụng tối đa giá trị từ sản phẩm và nguyên liệu. Các chuyên gia cho rằng, trong một nền kinh tế tuần hoàn, con người có thể tận dụng được nhiều giá trị hơn từ những gì đã có và duy trì giá trị đó trong nền kinh tế lâu nhất có thể. Điều này có thể đạt được thông qua thiết kế thông minh, giải pháp số, và sự chuyển dịch từ sở hữu sản phẩm sang sử dụng dịch vụ.

Trên thế giới, đã có nhiều dự án khác cho thấy công nghệ mới đang là trợ thủ đắc lực để thúc đẩy nhanh tiến trình và hiệu quả của kinh tế tuần hoàn. EY đang hợp tác với nhiều công ty triển khai công cụ AI để phân tích chuỗi cung ứng, giúp giải quyết các điểm nghẽn trong quản lý vận chuyển, giảm lượng phát thải carbon, và dự báo nhu cầu nhằm hạn chế sản xuất dư thừa và tồn kho. Plastic Bank (Canada) ứng dụng nền tảng tích hợp AI và Blockchain để biến rác nhựa thành ‘tiền tệ’, cho phép người dân đổi rác lấy nhu yếu phẩm, học phí, bảo hiểm y tế, và các dịch vụ thiết yếu khác.

Hiện tại, khoảng 27% các quốc gia đã đưa hành động kinh tế tuần hoàn vào Đóng góp do Quốc gia Tự quyết định (NDC). Kinh tế tuần hoàn cũng sẽ là chủ đề chính tại Hội nghị Biến đổi khí hậu lần thứ 30 của Liên Hợp Quốc (COP30). Việc khai thác và chế biến nguyên liệu, gồm nhiên liệu hóa thạch, khoáng sản, và sinh khối, chiếm ít nhất 55% lượng khí nhà kính toàn cầu, đồng thời góp phần vào tình trạng suy giảm đa dạng sinh học và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.

GS. Yves Wautelet cho biết sự tương tác giữa công nghệ và nhu cầu của xã hội cần được thể hiện một cách rõ ràng trong thiết kế và vận hành hệ thống quản trị. Không chỉ đơn thuần áp dụng công nghệ, cần xác định rõ công nghệ đó phục vụ lợi ích gì cho cộng đồng, phát triển bền vững, và điều chỉnh công nghệ để phù hợp với mục tiêu xã hội.