Giá vàng thế giới đã ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng trong thời gian gần đây, đạt mức cao nhất trong 5 tuần và đang chuẩn bị thách thức kỷ lục mọi thời đại. Cụ thể, hợp đồng vàng giao tháng 8 đã tăng vọt 37,40 USD, đạt 3.443,8 USD/ounce, mức cao nhất kể từ khi vàng lập kỷ lục 3.452,8 USD/ounce vào ngày 13.6. Sự tăng trưởng đáng kể này phản ánh nhu cầu mạnh mẽ và ổn định của thị trường vàng trong những tháng gần đây.

Đợt tăng giá hiện tại được thúc đẩy bởi một số yếu tố chủ chốt của thị trường. Đồng USD suy yếu đã khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn với nhà đầu tư quốc tế, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm làm giảm chi phí cơ hội khi nắm giữ tài sản không sinh lời như vàng. Chỉ số USD ICE đã giảm 0,44 điểm, xuống còn 97,42, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại hàng hóa định giá bằng USD.

Cùng lúc, thị trường trái phiếu phản ánh tâm lý thận trọng gia tăng của nhà đầu tư đối với triển vọng kinh tế. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm giảm 4,4 điểm cơ bản xuống còn 3,836%, còn lợi suất kỳ hạn 10 năm giảm 4,5 điểm cơ bản xuống 4,339%. Diễn biến này cho thấy thị trường kỳ vọng sẽ có điều chỉnh chính sách tiền tệ và đối mặt với các trở lực kinh tế trong thời gian tới.

Hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn tiếp tục hỗ trợ giá vàng. Các tổ chức đầu tư vẫn xem vàng là công cụ đa dạng hóa danh mục trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và bất ổn về chính sách thương mại gia tăng.

Diễn biến chính sách thương mại hiện đang là chất xúc tác lớn cho tâm lý thị trường. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế với hầu hết đối tác thương mại nếu không đạt được thỏa thuận trước ngày 1.8, tạo ra làn sóng bất ổn lớn trong thương mại toàn cầu. Mức thuế đề xuất 30% lên hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh châu Âu đã khiến EU cân nhắc các biện pháp đáp trả, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại quy mô lớn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế toàn cầu.

Sự hội tụ của yếu tố đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm, căng thẳng địa chính trị và bất ổn thương mại đã tạo ra môi trường đặc biệt thuận lợi cho vàng. Khi giá tiến gần mốc cao kỷ lục, giới đầu tư đang theo dõi sát sao liệu các điều kiện thuận lợi này có đủ sức duy trì đà tăng và đưa vàng vượt ngưỡng lịch sử, kích hoạt thêm làn sóng mua vào mới và kéo dài đợt tăng giá hiện nay.

Xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang ngày càng tăng mạnh, phần lớn do rủi ro địa chính trị và bất ổn kinh tế gia tăng, cùng với sự biến động của chính sách thương mại Mỹ. Điều này không chỉ thể hiện sự chuyển dịch dần khỏi đồng bạc xanh mà còn cho phép các ngân hàng đa dạng hóa danh mục dự trữ của mình.

Các chuyên gia tại Malaysia nhận định rằng tình hình địa chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn là một trong những nguyên nhân chính thúc đẩy nhu cầu mua vàng. Căng thẳng giữa các cường quốc, đặc biệt là giữa Mỹ và Trung Quốc, cũng như giữa phương Tây và Nga, đã khiến nhiều quốc gia tìm kiếm sự tự chủ tài chính lớn hơn. Vàng, với tư cách là tài sản trung lập, không chịu sự kiểm soát về mặt chính trị hoặc pháp lý của bất kỳ quốc gia nào, trở thành kho lưu trữ giá trị đặc biệt hấp dẫn đối với các ngân hàng trung ương. Điều này giúp họ bảo vệ khỏi hậu quả tiềm tàng của các lệnh trừng phạt, tranh chấp thương mại hoặc chiến tranh tiền tệ.

Một số quốc gia như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và các thành viên của Nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS đang giảm dần sự phụ thuộc vào đồng USD một cách có hệ thống và tăng cường nắm giữ các tài sản như vàng. Việc sở hữu vàng cũng giúp các quốc gia này đa dạng hóa danh mục đầu tư và giảm thiểu rủi ro.

Vàng cũng tiếp tục đóng vai trò là công cụ phòng ngừa lạm phát. Mặc dù lạm phát toàn cầu đã giảm bớt kể từ đỉnh điểm đại dịch COVID-19, nhưng ở nhiều nền kinh tế, lạm phát lõi vẫn ở mức cao. Do đó, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã và đang trong giai đoạn mua ròng mạnh mẽ kéo dài nhiều năm, với hơn 1.000 tấn vàng được mua mỗi năm kể từ năm 2022. Riêng trong tháng 5/2025, các ngân hàng trung ương đã mua thêm 20 tấn vàng.

Các chuyên gia dự báo giá vàng sẽ tiếp tục tăng, với dự báo dao động từ 3.300 – 4.000 USD/ounce vào cuối năm. Vì vậy, các ngân hàng trung ương gần như chắc chắn sẽ tiếp tục mua vàng để phòng ngừa lạm phát, rủi ro địa chính trị và tài chính, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.