Bộ Nội vụ vừa ban hành hướng dẫn về việc thực hiện chế độ tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Hướng Dẫn Thực Hiện Chế Độ Lương và Phụ Cấp

Căn cứ theo các văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, Bộ Nội vụ hướng dẫn rằng cán bộ, công chức, viên chức chịu ảnh hưởng của việc sắp xếp đơn vị hành chính sẽ được giữ nguyên chế độ, chính sách tiền lương và phụ cấp chức vụ hiện hưởng trong thời gian 6 tháng kể từ khi có văn bản bố trí công tác.

Bảo Lưu Chế Độ Cho Cán Bộ, Công Chức

Cán bộ, công chức, viên chức được bố trí làm việc tại đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã mới sau sắp xếp sẽ được bảo lưu chế độ, chính sách tiền lương và phụ cấp chức vụ hiện hưởng trong thời gian 6 tháng.

Đồng thời, người dân, cán bộ, công chức viên chức, người lao động, người hưởng lương trong lực lượng vũ trang trên địa bàn đơn vị hành chính sau sắp xếp sẽ tiếp tục hưởng chế độ, chính sách đặc thù áp dụng theo vùng, theo khu vực, hoặc theo đơn vị hành chính như trước khi sắp xếp.

Thực Hiện Chế Độ Mới

Sau thời gian 6 tháng, thực hiện chế độ, chính sách tiền lương và phụ cấp chức vụ phù hợp với quy định mới của pháp luật.

Bộ Nội vụ cũng cho biết Luật Cán bộ, công chức năm 2025 đã được Quốc hội thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025. Theo quy định của Luật này, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã được thực hiện thống nhất theo quy định của pháp luật hiện hành.

Đề Nghị Thực Hiện

Bộ Nội vụ đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ quy định để chỉ đạo Sở Nội vụ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường triển khai thực hiện chế độ tiền lương, phụ cấp lương đối với cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật.

Việc ban hành Cẩm nang chính quyền địa phương cấp xã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã. Bộ Nội vụ cho biết, trong bối cảnh nước ta đang tích cực triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã), việc nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã là yêu cầu cấp thiết.

Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền đã ban hành các Nghị định, văn bản hướng dẫn để triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cuốn cẩm nang được biên soạn nhằm cung cấp thông tin một cách hệ thống, đầy đủ và dễ tiếp cận cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong việc triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, và các văn bản pháp luật mới có liên quan.

Cẩm nang gồm 6 phần: Phần 1 – Những vấn đề chung về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương cấp xã; Phần 2 – Hội đồng nhân dân cấp xã; Phần 3 – Ủy ban nhân dân cấp xã; Phần 4 – Một số quy định chuyển tiếp về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp; Phần 5 – Câu hỏi về chính quyền địa phương; Phần 6 – Phụ lục về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền và các biểu mẫu, danh mục các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn.

Việc ban hành cẩm nang cũng là bước cụ thể hóa chỉ đạo tại Kết luận số 169-KL/TW ngày 20/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về việc tập trung hoàn thành nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Việc lựa chọn và bố trí cán bộ sẽ quyết định sự thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là nhận định của các chuyên gia tại tọa đàm “Vận hành chính quyền địa phương hai cấp chưa có tiền lệ tại Việt Nam” chiều 26/6.

Yêu cầu then chốt đối với công tác cán bộ

Bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ, cho rằng việc sắp xếp bộ máy và lựa chọn cán bộ là yếu tố then chốt để vận hành hiệu quả mô hình mới. Cấp tỉnh sẽ chủ yếu hoạch định chính sách và giải quyết vấn đề liên khu vực, trong khi cấp xã sẽ tổ chức thực hiện chính sách pháp luật và phục vụ dịch vụ công cơ bản.

Công tác cán bộ sẽ được thực hiện theo từng bước, phù hợp với từng giai đoạn. Các “lưới lọc” sẽ được hình thành dần dần, bài bản và nghiêm khắc hơn. Việc sắp xếp đơn vị hành chính sẽ không thể ngay lập tức đưa tất cả mọi thứ vào đúng quy định mà sẽ có điều khoản chuyển tiếp.

Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm.

Bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, cũng nhấn mạnh rằng công tác cán bộ là yếu tố quyết định để vận hành hiệu quả bộ máy sau sáp nhập. Tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều cuộc họp để thống nhất và coi công tác cán bộ là nhiệm vụ trọng tâm.

Xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh, Nguyên Ủy viên Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, nhận định rằng việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ có thuận lợi và khó khăn, nhưng thuận lợi nhiều hơn. Hiện nay, có nhiều giải pháp tập trung củng cố, sắp xếp và nâng cao chất lượng cán bộ.

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh chia sẻ tại tọa đàm.

Ông Hà Quang Ngọc, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nội vụ, cho rằng đội ngũ cán bộ đứng đầu phải bảo đảm đủ năng lực, đặc biệt là năng lực về công nghệ thông tin. Việc tinh gọn bộ máy và xây dựng Chính phủ điện tử đòi hỏi cán bộ phải có năng lực chuyên môn nghiệp vụ và công nghệ thông tin.

Các địa phương cần chủ động ghi chép, tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn và định kỳ sơ kết để kịp thời điều chỉnh và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Giải quyết nhanh chóng chế độ cho người lao động nghỉ việc là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu

Bộ Nội vụ vừa ban hành hướng dẫn mới nhất thực hiện Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Hướng dẫn mới được ban hành căn cứ Kết luận số 169-KL/TW ngày 20/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tập trung hoàn thành nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, và Công điện số 93/CĐ-TTg ngày 21/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Để kịp thời giải quyết chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang, Bộ Nội vụ đề nghị các Bộ, Ban, ngành và địa phương chỉ đạo các cơ quan, tổ chức, đơn vị tập trung giải quyết chế độ cho các đối tượng: còn dưới 5 năm đến tuổi nghỉ hưu; không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; không đáp ứng trình độ đào tạo; sức khỏe không đảm bảo.

Giải quyết chế độ về bảo hiểm cho người lao động

Các địa phương, đơn vị cần quan tâm giữ chân cán bộ, công chức, viên chức còn từ 10 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu có năng lực và thành tích. Đồng thời, chỉ đạo giải quyết kịp thời đơn xin nghỉ việc của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Đối với những người đã có quyết định nghỉ việc trước ngày 30/6/2025, cần hoàn thành chi trả trước ngày này. Bộ Nội vụ yêu cầu các đơn vị định kỳ báo cáo tình hình thực hiện chính sách, chế độ.

Xem xét giải quyết nguyện vọng nghỉ việc ngay

Trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nếu cán bộ, công chức, viên chức có nguyện vọng nghỉ việc ngay, cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ xem xét quyết định cho nghỉ việc ngay.

Những người này sẽ được hưởng chính sách, chế độ theo Nghị định số 178 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 67). Đối với cơ quan, tổ chức giải thể, người đứng đầu cùng cấp ủy, chính quyền xem xét quyết định cho cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc.

Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sẽ thực hiện tuyển dụng mới gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Đội ngũ cán bộ, công chức – nhân tố quyết định

Chiều 17/6, tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã làm rõ nhiều nội dung liên quan đến sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức – yêu cầu cấp bách

Theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, việc tổ chức thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải là nhân tố then chốt quyết định sự thành công của mô hình mới này. Do đó, việc cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức không còn là một sự lựa chọn, mà là một yêu cầu rất cấp bách.

“Để thực hiện việc chuyển đổi hoàn toàn từ quản lý hành chính sang quản trị phục vụ nhân dân, chúng ta cần một đội ngũ cán bộ, công chức đa nhiệm, chuyên nghiệp, có năng lực tổng hợp”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đội ngũ cán bộ, công chức cần xử lý công việc theo tư duy đổi mới, kỹ năng công vụ, chuẩn hóa đạo đức, trách nhiệm, năng lực phục vụ, đáp ứng được yêu cầu của nền quản trị quốc gia và quản trị địa phương.

Để đáp ứng yêu cầu này, Bộ Nội vụ đã xác định 4 nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, địa phương cần triển khai đúng chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp tổ chức bộ máy và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức.

Thứ hai, cần khẩn trương tổ chức thực hiện đầy đủ các chính sách hiện có để đảm bảo cho việc sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức bị tác động bởi việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Thứ ba, cần làm tốt công tác tư tưởng để giải tỏa tâm tư của cán bộ, công chức và giữ vững tinh thần để cống hiến cho đất nước.

Thứ tư, cần tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cấp xã, để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Toàn cảnh phiên thảo luận

Giải pháp đồng bộ để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Để đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh lại mục tiêu là đổi mới quản trị quốc gia, quản trị địa phương; xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Các giải pháp được thực hiện bao gồm hoàn thiện hệ thống thể chế, phân cấp, phân quyền, và hiện đại hóa hoạt động điều hành. Bên cạnh đó, cần tăng cường sự tham gia giám sát của người dân và thúc đẩy sự chủ động của các cơ quan để giải quyết và xử lý những vấn đề phát sinh khi đi vào vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.

Quốc hội đang xem xét sửa đổi Hiến pháp năm 2013 để đáp ứng nhu cầu quản trị quốc gia hiện nay. Một trong những nội dung quan trọng là quy định về việc chỉ định lãnh đạo của HĐND, UBND cấp tỉnh, cấp xã sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính và cơ chế chỉ định lãnh đạo

Đại biểu Phạm Văn Hòa góp ý thảo luận

Tại điều 2 dự thảo Nghị quyết, quy định “Thường trực HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND của đơn vị hành chính cấp dưới hình thành sau sắp xếp” đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận. Đại biểu Phạm Văn Hòa, đoàn Đồng Tháp cho rằng việc Thường trực HĐND cấp tỉnh chỉ định Chủ tịch UBND cấp xã là không hợp lý.

Ông Hòa đề xuất nên giao cho Chủ tịch UBND tỉnh thực hiện việc này. Một số đại biểu khác cũng đề nghị cần làm rõ ai sẽ chỉ định các cấp phó và xử lý các trường hợp vi phạm kỷ luật.

Ông Hoàng Thanh Tùng giải trình ý kiến của đại biểu

Ông Hoàng Thanh Tùng, Ủy viên thường trực Ủy ban dự thảo một số điều của Hiến pháp, giải thích rằng cơ chế chỉ định lãnh đạo là do tính chất đặc biệt của việc sắp xếp đơn vị hành chính. Việc này nhằm đáp ứng yêu cầu bố trí, sắp xếp cán bộ và khai thác tối đa nguồn nhân lực hiện có.

Sau khi sắp xếp, đại biểu HĐND ở các đơn vị hành chính mới hình thành sẽ khó có điều kiện nhận biết, đánh giá chính xác về năng lực của đội ngũ cán bộ. Do đó, việc áp dụng cơ chế chỉ định là cần thiết.

Sau bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, việc bầu nhân sự sẽ được thực hiện bình thường theo quy định hiện hành.

Cán bộ lãnh đạo cấp xã mới cần đáp ứng yêu cầu mới

Bộ Nội vụ vừa ban hành công văn số 3308 hướng dẫn sắp xếp, bố trí cán bộ lãnh đạo tại Ủy ban nhân dân và cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã mới. Việc sắp xếp này nằm trong khuôn khổ thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo Kết luận số 160-KL/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ đang khẩn trương hoàn thiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và xây dựng 28 nghị định về phân cấp, phân quyền. Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương hiện đại và phục vụ nhân dân.

Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, cấp xã mới sẽ đảm nhiệm 1.065 nhiệm vụ và thẩm quyền hiện thuộc về cấp huyện. Do đó, yêu cầu đối với cán bộ lãnh đạo cấp xã mới là rất cao.

Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp, bố trí cán bộ công chức giữ chức danh lãnh đạo tại Ủy ban nhân dân và cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã mới. Cán bộ được bố trí phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

Ưu tiên hàng đầu là bố trí cán bộ có năng lực lãnh đạo, kinh nghiệm quản lý nhà nước, tư duy đổi mới và sáng tạo. Đặc biệt, vị trí Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã mới đòi hỏi cán bộ có năng lực và kinh nghiệm để đảm đương khối lượng công việc lớn.

Bộ Nội vụ cũng yêu cầu các địa phương rà soát phương án nhân sự cấp xã mới và điều động cán bộ có năng lực từ cấp tỉnh xuống cấp xã nếu cần thiết.