Trong xã hội hiện đại, một hiện tượng đáng buồn đang diễn ra ở nhiều gia đình: cha mẹ và con cái sống chung nhưng ngày càng xa cách về mặt tình cảm. Hiện tượng này được gọi là ‘family estrangement’ (xa cách nội tâm trong gia đình). Mặc dù vẫn cùng ăn cơm, vẫn chào hỏi mỗi ngày, nhưng khoảng cách giữa nhiều bậc cha mẹ và con cái ngày càng lớn dần mà không ai kịp nhận ra. Không có cãi vã, không xung đột, nhưng họ chỉ đơn giản là không còn chuyện gì để nói.

Một bà mẹ 43 tuổi chia sẻ rằng con trai cô ‘ngoan’, chưa từng khiến cô phiền lòng, nhưng càng lớn càng xa cách mẹ. Con trai cô cứ về tới nhà là đóng cửa phòng, mẹ gọi ăn cơm cũng chỉ đáp ‘dạ’. Ngồi ăn chưa xong đã rút điện thoại ra lướt. Hỏi gì cũng trả lời cụt lủn. Cô thấy con ngay trước mắt mà như đang dần biến mất khỏi đời mình.

Theo báo cáo của tổ chức Stand Alone (Anh), có tới 1/4 người trẻ trưởng thành từng có giai đoạn ‘xa cách hoàn toàn’ với cha mẹ về mặt cảm xúc, dù vẫn đang sống cùng mái nhà. Tại Trung Quốc, một nghiên cứu đăng trên Frontiers in Psychology năm 2023 cũng chỉ ra rằng các sinh viên có sự kết nối gia đình thấp sẽ dễ rơi vào trạng thái cô đơn và trầm cảm hơn gấp đôi so với nhóm có nền tảng giao tiếp tích cực.

Theo lý thuyết gắn bó cảm xúc (attachment theory), trẻ lớn lên trong môi trường mà cảm xúc bị xem nhẹ hoặc bị kiểm soát quá mức sẽ dần phát triển kiểu gắn bó ‘né tránh’ (avoidant): không chia sẻ, không kết nối và tự rút vào thế giới riêng. Sự hiện diện thể chất như cùng ăn cơm, ngủ chung nhà không đồng nghĩa với sự hiện diện tình cảm.

Thói quen ‘phubbing’ (lơ người đối diện vì chăm chú vào điện thoại) cũng là yếu tố khiến trẻ cảm thấy mình không còn là ưu tiên trong mắt người lớn. Không ít phụ huynh cảm thấy hụt hẫng khi thấy con cái ít nói, ít tâm sự. Họ cho rằng mình đã hy sinh rất nhiều, tại sao lại bị con ‘bỏ rơi’ về mặt cảm xúc?

Theo chuyên gia tâm lý học phát triển, vấn đề không nằm ở việc ‘thiếu quan tâm’ mà là ở cách quan tâm sai thời điểm, sai phương pháp. Nhiều cha mẹ hay hỏi ‘Hôm nay được mấy điểm?’, ‘Học đến đâu rồi?’… nhưng lại ít khi hỏi ‘Dạo này con có vui không?’, ‘Hôm nay con thế nào?’… Dần dà, trong mắt con, cha mẹ dường như chỉ quan tâm đến thành tích mà không phải con người thật của mình.

Áp lực thành công, sự kỳ vọng và nhịp sống quá nhanh khiến những cuộc trò chuyện chân thành dần biến mất. Dù không có một tiếng la mắng, vẫn có hàng trăm lần im lặng làm tổn thương.

Để ‘gặp lại’ con trong chính ngôi nhà của mình, các chuyên gia tâm lý học gia đình khuyến nghị một số cách sau: Tạo ra những khoảng thời gian ‘không kỳ vọng’, lắng nghe mà không phản ứng vội, thiết lập lại ‘những nghi thức gia đình’, và chấp nhận sự thay đổi như một phần của trưởng thành.

Nhiều lãnh đạo cấp cao của các tập đoàn lớn trên thế giới đã phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng, bao gồm mất chức và ly hôn, sau khi bị phát hiện có quan hệ tình cảm với đồng nghiệp. Mới đây, CEO và Giám đốc Nhân sự của công ty công nghệ Astronomer đã bị bắt gặp thân mật tại một buổi hòa nhạc của Coldplay ở Boston, Mỹ. Đoạn clip về sự việc đã lan truyền nhanh chóng trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và nhiều bình luận về chủ đề ngoại tình nơi công sở và vi phạm chuẩn mực nghề nghiệp.

Vụ việc này không phải là trường hợp đầu tiên các lãnh đạo cấp cao gặp khủng hoảng vì mối quan hệ cá nhân tại nơi làm việc. Trước đó, đã có nhiều CEO và doanh nhân mất vị trí và uy tín vì bê bối tương tự. Một trường hợp đáng chú ý là Brian Krzanich, cựu CEO của Intel, người đã từ chức vào tháng 6/2018 sau khi bị phát hiện có mối quan hệ tình cảm với một nhân viên cấp dưới. Mặc dù mối quan hệ đã kết thúc vào thời điểm điều tra, nhưng nó vẫn vi phạm chính sách của Intel về việc không có quan hệ tình cảm giữa các nhà quản lý và cấp dưới.

Tương tự, vào năm 2024, tỷ phú công nghệ Richard White, CEO của tập đoàn phần mềm logistics WiseTech Global, đã bị cáo buộc có quan hệ không minh bạch với một nữ nhân viên. Điều tra nội bộ đã phát hiện ra rằng nhân viên này đã được hưởng nhiều đặc quyền không qua quy trình minh bạch, dẫn đến sự phẫn nộ của cổ đông và sự từ chức của nhiều lãnh đạo cấp cao.

Năm 2005, Harry Stonecipher, Chủ tịch kiêm CEO của Boeing, đã buộc phải từ chức sau khi bị phát hiện có quan hệ tình cảm với một nữ giám đốc cấp dưới. Sự việc này đã dẫn đến việc vợ ông đệ đơn ly hôn sau 50 năm chung sống.

Gần đây, CEO của chuỗi bán lẻ Kohl’s, Ashley Buchanan, đã bị sa thải sau khi bị phát hiện có quan hệ tình cảm ngoài luồng với một cựu lãnh đạo cấp cao của Walmart. Ông cũng bị cáo buộc giúp sắp xếp để Kohl’s phân phối sản phẩm từ công ty do người phụ nữ này điều hành.

Những trường hợp này cho thấy rằng việc duy trì mối quan hệ tình cảm với đồng nghiệp có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho các lãnh đạo cấp cao. Do đó, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh tế và quản lý trên thế giới là rất quan trọng để giúp các doanh nghiệp và lãnh đạo tránh những sai lầm tương tự.

Để có thể cập nhật được những thông tin mới nhất, các doanh nghiệp có thể truy cập vào các trang web kinh tế uy tín như Bloomberg hoặc Reuters để có thể nắm bắt được những thông tin mới nhất về kinh tế và quản lý trên toàn thế giới.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng nên xây dựng và thực hiện các chính sách rõ ràng về mối quan hệ tình cảm tại nơi làm việc, đồng thời đảm bảo rằng tất cả các nhân viên đều hiểu và tuân thủ các chính sách này. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và hậu quả tiêu cực có thể xảy ra.