Mỹ và Ukraine hiện đang xúc tiến một thỏa thuận lớn về mua bán máy bay không người lái (UAV) với giá trị lên tới 30 tỷ USD. Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, đã tiết lộ rằng ông đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Washington sẽ mua UAV của Kiev. Ông Zelensky đã giao các cấp dưới của mình chuẩn bị hợp đồng bán UAV cho Mỹ, đây được coi là một hợp đồng nghiêm túc và quan trọng.

Ukraine đang nổi lên như một trung tâm sản xuất UAV của thế giới. Trong bối cảnh xung đột với Nga, Ukraine đã nhanh chóng phát triển và áp dụng công nghệ UAV vào chiến trường. Những chiếc UAV không chỉ giúp Ukraine đối phó với lực lượng Nga mà còn cho phép họ phá hủy các khí tài hạng nặng hiện đại của đối phương. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng UAV là công cụ chủ chốt giúp Ukraine tồn tại trong chiến dịch quân sự của Nga.

Ông Zelensky cũng cho rằng Mỹ cần công nghệ này để nâng cao năng lực quân sự của mình. Hiện tại, Ukraine đang đàm phán với một số quốc gia khác, bao gồm Đức, Đan Mạch và Na Uy, về việc hợp tác trong lĩnh vực UAV. Tuy nhiên, chuyên gia quân sự cho rằng Mỹ đang tụt hậu so với Nga và Trung Quốc trong sản xuất UAV cũng như huấn luyện binh sĩ sử dụng và phòng thủ trước khí tài này.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth thừa nhận rằng Washington đang tụt hậu về công nghệ UAV và đang triển khai các chính sách và khoản đầu tư mới để thu hẹp khoảng cách. Chuyên gia Nga Yuri Knutov cho rằng sự phát triển của UAV đang diễn ra với tốc độ chóng mặt và Ukraine đã đạt được những thành công đáng kể. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng phương Tây, bao gồm cả Mỹ, đang tích cực hỗ trợ Kiev về một số công nghệ, nhưng vẫn chưa thể bắt kịp với thực tế trên chiến trường.

Một số chuyên gia cho rằng nếu Mỹ tham gia vào một cuộc xung đột thực sự, tình hình này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Đây có thể là lý do khiến Washington quyết định ký hợp đồng mua UAV của Ukraine với giá trị lên đến hàng chục tỷ USD. Việc ký kết hợp đồng này có thể giúp Mỹ nâng cao năng lực quân sự của mình và bắt kịp với Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực UAV.

Trong bối cảnh hiện nay, Ukraine đang trở thành một đối tác quan trọng của Mỹ trong lĩnh vực UAV. Hợp đồng mua bán UAV giữa Mỹ và Ukraine không chỉ giúp Ukraine tăng cường sản xuất và xuất khẩu UAV mà còn giúp Mỹ nâng cao năng lực quân sự của mình. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức và rủi ro trong việc ký kết và thực hiện hợp đồng này.

Như vậy, thỏa thuận mua bán UAV giữa Mỹ và Ukraine với giá trị lên tới 30 tỷ USD đang trở thành một trong những hợp đồng quân sự quan trọng nhất trong thời gian gần đây. Việc ký kết hợp đồng này có thể giúp Mỹ và Ukraine tăng cường hợp tác và nâng cao năng lực quân sự của mình.

Trong cuộc xung đột với Ukraine, Nga đã trải qua một sự chuyển đổi đáng kể trong chiến lược sử dụng máy bay không người lái (UAV). Ban đầu, họ chủ yếu sử dụng UAV Shahed do Iran sản xuất, nhưng sau đó đã tự phát triển phiên bản cải tiến Geran với nhiều tính năng nguy hiểm hơn.

Quá trình cải tiến UAV của Nga bắt đầu từ năm 2022, khi Moscow triển khai UAV Shahed-131 và Shahed-136 do Iran sản xuất để tấn công các mục tiêu ở Ukraine. Tuy nhiên, đến năm 2023, Nga đã chuyển sang sản xuất các phiên bản UAV cải tiến của mình là Geran-1 và Geran-2, với hình dáng tương tự như UAV của Iran. UAV Geran có khả năng bay xa khoảng 2.500km và đạt tốc độ 180 km/h.

Các chuyên gia cho rằng, Nga đã thực hiện nhiều cải tiến để tăng cường sức hủy diệt của các UAV, bao gồm nâng cấp hệ thống dẫn đường và tăng sức công phá của đầu đạn. Một trong những nâng cấp quan trọng của UAV Geran là hệ thống dẫn đường. Các phiên bản UAV đầu tiên sử dụng ăng-ten mẫu thu có kiểm soát (CRPA) 4 phần tử kết hợp với hệ thống định vị toàn cầu bằng vệ tinh (GNSS). Tuy nhiên, khi năng lực tác chiến điện tử của Ukraine trở nên hiệu quả hơn, Nga đã trang bị cho các mẫu UAV mới ăng-ten CRPA 8 hoặc 16 phần tử kết hợp hệ thống Kometa.

Nga cũng đã trang bị cho các phiên bản mới hơn của UAV Geran bộ phát vô tuyến để điều khiển từ xa hoặc các modem 3G/LTE kết nối với mạng di động địa phương, tăng khả năng dự phòng dẫn đường và cho phép truyền dữ liệu đo từ xa và qua video. Bên cạnh những cải tiến về UAV tấn công, Nga còn đẩy mạnh việc sử dụng UAV mồi nhử.

Vào năm 2024, Moscow bắt đầu áp dụng rộng rãi chiến thuật mới nhằm áp đảo hệ thống phòng không Ukraine bằng cách phóng các UAV mồi nhử tầm xa như Parodya và Gerbera. Các UAV mồi nhử có giá khoảng 10.000 USD/chiếc, rẻ hơn UAV Geran tới 10 lần. Chúng thường được chế tạo từ nhựa và gỗ dán giá rẻ cũng như nặng chưa đến 20kg. Tầm hoạt động của UAV mồi nhử cũng ngắn hơn, vào khoảng 600km.

Chuyên gia Jacob Parakilas tại tổ chức RAND châu Âu ở Cambridge nhận định, Gerbera là UAV mồi nhử hiệu quả nhờ chi phí rẻ, thiết kế đơn giản, nhưng lại bay theo các tuyến đường tương tự cũng như tạo ra những tín hiệu điện tử và radar tương tự như một UAV tấn công.

Tuy nhiên, mối đe dọa từ UAV Nga đối với Ukraine có thể sớm gia tăng, khi Moscow tăng cường sản xuất tại các trung tâm chính ở Yelabuga và Izhevsk. Nga đang cho xuất xưởng hơn 5.000 UAV tầm xa mỗi tháng, bao gồm UAV tấn công kiểu Shahed và UAV mồi nhử.

Tờ Forbes trích dẫn thông tin tình báo quân sự của Ukraine cho hay, tính đến tháng 5, sản lượng của Nga vào khoảng 2.700 UAV tấn công Geran và 2.500 UAV mồi nhử Gerbera mỗi tháng. Các con số này đánh dấu mức tăng gần gấp 5 lần kể từ mùa hè năm 2024.

Theo báo cáo hồi tháng 2 của Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, Nga đã và đang phát triển mẫu UAV Geran 3 có tốc độ bay nhanh hơn nhờ thay thế động cơ piston bằng động cơ phản lực. Chuyên gia quân sự Parakilas cho rằng, UAV Geran 3 cũng có thể được nâng cấp hệ thống điện tử bền bỉ hơn và liên kết dữ liệu hai chiều, từ đó cho phép người vận hành phản ứng theo thời gian thực và tấn công các mục tiêu di động.

Tuy nhiên, ông Parakilas nhấn mạnh, những bước nâng cấp như trên sẽ gây tốn kém. Đồng quan điểm, nhà phân tích quốc phòng David Sharp tại Israel cho hay, ứng dụng nhiều cải tiến sẽ khiến chi phí sản xuất UAV trở nên đắt đỏ hơn và từ đó ảnh hưởng đến việc sản xuất hàng loạt.

Chính phủ Mỹ mới đây đã phê duyệt một gói vũ khí trị giá 322 triệu USD dành cho Ukraina, bao gồm các phương tiện chiến đấu bọc thép và hệ thống tên lửa đất đối không. Thông tin này được công bố trong bối cảnh quốc gia Đông Âu đang nỗ lực tăng cường năng lực phòng không và quân sự để đối phó với tình hình căng thẳng ở khu vực.

Khoản 150 triệu USD trong gói viện trợ sẽ được sử dụng để cung cấp, bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu các phương tiện bọc thép của Mỹ mà Ukraina đang sở hữu. Đồng thời, 172 triệu USD sẽ được phân bổ cho việc cung cấp các hệ thống tên lửa đất đối không, nhằm nâng cao năng lực phòng không của Kiev. Gói viện trợ này thể hiện cam kết của Mỹ trong việc hỗ trợ Ukraina duy trì ổn định và an ninh trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh xung đột với Nga vẫn còn diễn biến phức tạp.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy sáng kiến tăng cường cung cấp vũ khí cho Ukraina, với điều kiện các đồng minh châu Âu sẽ tham gia chia sẻ gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, một số quốc gia châu Âu như Pháp, Italy và Cộng hòa Czech đã tỏ ra không mấy mặn mà với việc tham gia hỗ trợ tài chính do tình hình kinh tế trong nước không thuận lợi.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là liệu chính phủ Ukraina có đủ khả năng tài chính để tự chi trả cho gói vũ khí này hay không. Hiện tại, tình hình kinh tế – xã hội của Ukraina đang gặp nhiều thách thức. Kể từ khi xung đột với Nga nổ ra vào năm 2022, tỷ lệ nghèo đói ở Ukraina đã tăng lên và chạm ngưỡng 37%. Mặc dù kinh tế Ukraina từng có giai đoạn tăng trưởng từ năm 2014 đến trước khi xung đột xảy ra, nhưng vẫn chưa có giải pháp cụ thể và hiệu quả để giải quyết tình trạng nghèo đói và phát triển bền vững.

Ngoài ra, Ukraina cũng đang phải đối mặt với vấn đề thiếu hụt lao động nghiêm trọng. Tình trạng này có thể sẽ trở nên tồi tệ hơn nếu như nhiều người Ukraina đang sinh sống tại các nước phương Tây quyết định không quay trở về quê hương do lo ngại về tình hình chính trị, an ninh và sự không chắc chắn xung quanh các gói viện trợ quân sự từ phương Tây.

Dân số Ukraina đã giảm đáng kể trong những năm gần đây, từ gần 52 triệu người vào năm 1991 xuống còn 31,1 triệu vào năm 2024. Điều này đồng nghĩa với việc nếu Ukraina phải tự chi trả cho gói vũ khí trị giá hàng trăm triệu USD, gánh nặng tài chính sẽ là rất lớn và có thể làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế – xã hội vốn đã rất khó khăn. Việc này không chỉ gây áp lực lên nguồn nhân lực đang thiếu hụt mà còn khiến cho viễn cảnh phục hồi và phát triển của đất nước trở nên xa vời hơn bao giờ hết.

Tóm lại, gói viện trợ quân sự của Mỹ dành cho Ukraina đang đặt ra nhiều thách thức và câu hỏi lớn về khả năng tài chính của Kiev. Trong bối cảnh tình hình kinh tế – xã hội đang gặp nhiều khó khăn và dân số giảm dần, việc tự chi trả cho các gói vũ khí như vậy có thể là một gánh nặng quá lớn đối với Ukraina.

Hàn Quốc đã đạt được một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng với việc thử nghiệm thành công trực thăng tấn công trên biển MAH Marineon. Đây là dòng trực thăng chiến đấu đầu tiên được phát triển trong nước, phục vụ cho lực lượng Thủy quân lục chiến Hàn Quốc trong các nhiệm vụ đổ bộ và tác chiến đa địa hình.

Vào ngày 25/1, nguyên mẫu trực thăng tấn công hải quân MAH Marineon đã thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên tại tỉnh Kyeongnam, Hàn Quốc. Sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của một nền tảng không quân mới được thiết kế riêng cho Thủy quân lục chiến nước này. MAH Marineon được phát triển dựa trên hai mẫu trực thăng hiện có là MUH-1 Marineon (trực thăng đổ bộ) và KUH-1 Surion (trực thăng vận tải). Sự kết hợp này cho thấy Hàn Quốc không chỉ tận dụng nền tảng hiện có mà còn cải tiến để đáp ứng nhu cầu tác chiến đặc thù trên biển.

Ngày 15/7, Cơ quan Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng Hàn Quốc (DAPA) thông báo MAH Marineon đã hoàn thành thành công các cuộc thử nghiệm bắn đạn thật cả ban ngày lẫn ban đêm, sử dụng súng máy và rocket. Trực thăng đã thể hiện khả năng cung cấp hỏa lực hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động đổ bộ.

MAH Marineon được trang bị pháo liên thanh 20mm 3 nòng, tên lửa Taipers và tên lửa Mistral của Pháp, cùng với hệ thống điện tử hàng không tiên tiến. Những vũ khí này giúp nó trở thành một nền tảng lý tưởng để cung cấp hỏa lực yểm trợ gần và bảo vệ các chiến dịch đổ bộ trên biển.

Mặc dù không phải là trực thăng tấn công thuần túy như các mẫu Apache hay Mi-24 Hind, MAH Marineon được thiết kế để phù hợp với vai trò của trực thăng tấn công hải quân, tập trung vào hỗ trợ các hoạt động tác chiến đổ bộ. Điều này phản ánh chiến lược của Hàn Quốc trong việc xây dựng một lực lượng không quân linh hoạt, đáp ứng các yêu cầu đặc thù của Thủy quân lục chiến.

Về mặt chiến lược, trực thăng này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường năng lực tác chiến đổ bộ của Thủy quân lục chiến Hàn Quốc. Với khả năng cung cấp hỏa lực yểm trợ gần và bảo vệ các chiến dịch đổ bộ, MAH Marineon giúp Hàn Quốc giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng không quân nước ngoài, từ đó củng cố năng lực quốc phòng độc lập.

Dự án này cũng là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Hàn Quốc nhằm hiện đại hóa lực lượng vũ trang, đặc biệt trong bối cảnh khu vực Đông Á ngày càng phức tạp về mặt địa chính trị.

Theo kế hoạch, MAH Marineon dự kiến hoàn thiện và đi vào hoạt động chính thức năm 2026. Các cuộc thử nghiệm bắn đạn thật gần đây là một bước tiến quan trọng để đảm bảo rằng trực thăng này đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về hiệu suất và độ tin cậy.

Trong tương lai, MAH Marineon không chỉ phục vụ Thủy quân lục chiến Hàn Quốc mà còn có tiềm năng trở thành một sản phẩm xuất khẩu, khẳng định vị thế của Hàn Quốc trong ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu.

Dự án MAH Marineon là minh chứng cho tham vọng của Hàn Quốc trong việc xây dựng một lực lượng không quân hiện đại, độc lập và phù hợp với các yêu cầu tác chiến đặc thù. Từ chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào tháng 1/2025 đến các cuộc thử nghiệm bắn đạn thật thành công vào tháng 7 cùng năm, trực thăng này đã cho thấy tiềm năng to lớn trong việc hỗ trợ các hoạt động đổ bộ và tăng cường năng lực quốc phòng của Hàn Quốc.