Ngày 3/12, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm đã công bố phán quyết trong vụ án kinh tế đình đám liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng SCB. Bị cáo Trương Mỹ Lan – nhân vật trung tâm của vụ án – bị tuyên tử hình vì tội Tham ô tài sản, 20 năm tù về tội Đưa hối lộ và 16 năm tù do Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. Tổng hợp hình phạt, bà Lan phải chịu mức án cao nhất: tử hình.
Thiệt hại “khủng”: 677.000 tỷ đồng dư nợ
Qua phân tích hồ sơ và diễn biến tại phiên tòa, HĐXX xác định Trương Mỹ Lan là “kiến trúc sư” đứng sau hàng loạt sai phạm kéo dài hơn 10 năm tại SCB – ngân hàng mà bà nắm 91,5% cổ phần. Từ năm 2012 đến 2017, bà chỉ đạo lập 304 hồ sơ vay khống với 368 khoản vay, gây thiệt hại 64.600 tỷ đồng sau khi cấn trừ tài sản đảm bảo. Giai đoạn 2018-2022, bà tiếp tục điều hành việc lập 916 hồ sơ vay giả, rút 545.000 tỷ đồng từ SCB, chiếm đoạt 304.000 tỷ đồng và để lại lãi phát sinh gần 130.000 tỷ đồng.
Tính đến tháng 10/2022, tổng dư nợ của nhóm bà Lan và Vạn Thịnh Phát tại SCB lên tới 677.000 tỷ đồng – con số được tòa đánh giá là “đặc biệt nghiêm trọng”, làm chao đảo hệ thống tài chính. Để che giấu sai phạm, bà Lan sử dụng các công ty “ma” chuyển tiền lòng vòng, cắt đứt dấu vết dòng tiền, đồng thời can thiệp sâu vào hoạt động tín dụng và nhân sự SCB.
Hối lộ triệu đô để “qua mặt” thanh tra
Không dừng lại ở việc thao túng SCB, bà Lan còn chỉ đạo thuộc cấp mua chuộc đoàn thanh tra Ngân hàng Nhà nước nhằm che đậy tình trạng yếu kém của ngân hàng. Đáng chú ý, Võ Tấn Hoàng Văn – một đồng phạm – đã 4 lần đưa 5,2 triệu USD cho bà Đỗ Thị Nhàn, Cục trưởng Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước, cùng nhiều khoản tiền và quà cho các thành viên đoàn thanh tra. Hành vi này giúp SCB tạm thời thoát khỏi diện kiểm soát đặc biệt và tiếp tục kế hoạch tái cơ cấu.
Kháng cáo xin giảm án: Chưa đủ điều kiện
Tại phiên phúc thẩm, Trương Mỹ Lan không kêu oan mà xin giảm nhẹ hình phạt tử hình, đồng thời yêu cầu định giá lại tài sản bị kê biên và trả lại một số bất động sản như biệt thự 110-112 Võ Văn Tần, tòa nhà 19-25 Nguyễn Huệ… – những tài sản bà khẳng định có nguồn gốc hợp pháp từ trước khi tái cơ cấu SCB. Bà cũng cam kết chịu trách nhiệm toàn bộ số tiền Ngân hàng Nhà nước cho SCB vay và đang lên kế hoạch khắc phục hậu quả.
Tuy nhiên, HĐXX nhận định tài sản bà Lan đưa ra chưa đủ 3/4 thiệt hại – ngưỡng tối thiểu để giảm án từ tử hình xuống chung thân. Tòa bác lập luận của luật sư rằng bà Lan không có chức vụ tại SCB, khẳng định bà là người chi phối tuyệt đối mọi hoạt động phạm pháp.
Số phận các đồng phạm
HĐXX cũng xem xét kháng cáo của các bị cáo khác. Trương Huệ Vân – cháu gái bà Lan – được giảm án nhờ vai trò phụ thuộc và đóng góp xã hội, cùng việc nộp lại 15 tỷ đồng. Chu Lập Cơ – chồng bà Lan – cũng được giảm từ 9 năm tù nhờ nộp 15 tỷ đồng và nhiều tình tiết giảm nhẹ. Riêng Võ Tấn Hoàng Văn bị giữ nguyên án tù chung thân về tội Tham ô tài sản, dù được giảm nhẹ một phần ở tội danh khác.
Bài học từ đế chế sụp đổ
Phán quyết tử hình Trương Mỹ Lan khép lại một chương đen tối của SCB và Vạn Thịnh Phát, đồng thời gióng hồi chuông cảnh báo về quản trị ngân hàng và tham nhũng trong lĩnh vực tài chính. Sau bản án, bà Lan vẫn có cơ hội giảm xuống chung thân nếu khắc phục đủ 3/4 thiệt hại – một lối thoát hẹp giữa lằn ranh sống chết. Vụ án không chỉ là câu chuyện về lòng tham mà còn là minh chứng cho hậu quả khôn lường khi quyền lực vượt khỏi tầm kiểm soát.
Theo: Dân trí