Xây dựng uy tín cá nhân: tài sản bền nhất của người làm kinh doanh

Khách hàng có thể quên một chiến dịch quảng cáo sau vài tuần, nhưng họ nhớ rất lâu cảm giác được đối xử tử tế và đúng hẹn. Uy tín cá nhân vì thế là tài sản bền nhất của người làm kinh doanh.
Trong kinh doanh, người ta thường nói nhiều về vốn, về sản phẩm và về chiến lược, nhưng ít nói về thứ âm thầm quyết định phần lớn cơ hội đến hay đi: uy tín cá nhân của người đứng đầu. Một lời hứa giữ đúng hẹn, một khoản tiền trả đúng ngày, một lỗi sai được thừa nhận thẳng thắn thay vì đổ lỗi, những điều nhỏ ấy tích lũy theo thời gian thành một thứ vốn vô hình. Khi cần vay vốn, tìm đối tác hay giữ chân khách hàng lớn, chính thứ vốn ấy mới là thứ được mang ra cân đo đầu tiên, trước cả bảng cân đối kế toán.
Uy tín được xây bằng những việc nhỏ, đều đặn
Uy tín không đến từ một hành động lớn duy nhất mà được xây bằng hàng trăm việc nhỏ lặp lại đều đặn. Trả lời tin nhắn của khách hàng trong ngày, giao hàng đúng ngày đã hẹn, báo giá rõ ràng không mập mờ, gửi hóa đơn đầy đủ ngay sau khi giao dịch xong, đó là những việc không ai khen thưởng nhưng ai cũng ghi nhận. Ngược lại, chỉ một lần thất hứa trong chuyện tiền bạc cũng đủ để một đối tác dè chừng trong nhiều năm. Trong giới kinh doanh nhỏ, tin tức lan rất nhanh, và một câu chuyện không hay về cách làm ăn có thể đi trước người kinh doanh rất xa, đến cả những khách hàng mà họ chưa từng gặp.
Vì vậy, người làm kinh doanh khôn ngoan thường đặt ra những nguyên tắc bất di bất dịch cho bản thân. Không hứa những gì chưa chắc làm được, và khi đã hứa thì làm bằng mọi cách. Không nhận tiền đặt cọc khi chưa rõ khả năng giao hàng. Không để khách hàng phải hỏi lại về tiến độ, mà chủ động báo trước khi họ cần hỏi. Những nguyên tắc này nghe đơn giản, nhưng giữ được chúng trong nhiều năm, qua cả những lúc khó khăn nhất, mới là điều phân biệt người làm ăn bền với người chỉ làm ăn theo vụ.
Khi mắc lỗi, cách xử lý mới là phép thử thật sự
Không ai làm kinh doanh mà không từng mắc lỗi: giao hàng trễ, sản phẩm lỗi, báo giá nhầm, nhân viên xử sự chưa đúng với khách. Điều phân biệt uy tín cao hay thấp không phải là có mắc lỗi hay không, mà là cách xử lý sau khi lỗi xảy ra. Người có uy tín thường làm ba việc rất nhanh: thừa nhận lỗi thuộc về mình, đưa ra phương án khắc phục cụ thể với thời hạn rõ ràng, và bù đắp thiệt hại cho khách hàng một cách thỏa đáng. Khách hàng có thể bực bội lúc đầu, nhưng họ thường ở lại với người dám chịu trách nhiệm hơn là với người tìm cách chối quanh.
Ngược lại, thói quen đổ lỗi cho nhân viên, cho nhà cung cấp hay cho hoàn cảnh sẽ khiến khách hàng mất niềm tin rất nhanh, dù lỗi đó thực sự không hoàn toàn thuộc về chủ doanh nghiệp. Khách hàng không cần một lời giải thích hoàn hảo, họ cần một người đứng ra giải quyết. Một doanh nghiệp nhỏ xử lý khiếu nại tốt thậm chí có thể biến khách hàng bức xúc thành khách hàng trung thành nhất, vì họ đã tận mắt thấy doanh nghiệp đó coi trọng mình đến mức nào khi có sự cố.
Uy tín mở ra những cánh cửa mà tiền không mua được
Khi uy tín đã đủ dày, nó bắt đầu sinh lời theo cách mà quảng cáo không làm được. Khách hàng cũ giới thiệu khách hàng mới mà không cần hoa hồng. Nhà cung cấp sẵn sàng cho nợ gối đầu vì tin rằng sẽ được trả đúng hẹn. Đối tác lớn dám giao những hợp đồng quan trọng cho một doanh nghiệp nhỏ, chỉ vì người đứng đầu doanh nghiệp đó đã được nhiều người tin tưởng. Ngân hàng hay quỹ đầu tư cũng nhìn vào lịch sử làm ăn của người sáng lập trước khi nhìn vào con số, vì con số có thể đẹp lên nhờ nhiều cách, còn lịch sử giữ chữ tín thì không thể làm giả trong một sớm một chiều.



