Việt Nam xếp thứ 37 về cạnh tranh số toàn cầu: điểm mạnh AI và điều còn thiếu

Chiều ¹¹⁄₁₁, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ, thực hiện. Theo kết quả được công bố, Việt Nam đạt 78,09 điểm, xếp thứ 37 trong 70 nền kinh tế được đánh giá và đứng thứ 3 trong 6 nền kinh tế Đông Nam Á tham gia xếp hạng. Đáng chú ý, Việt Nam đứng thứ 13 về ứng dụng AI, thứ 15 về quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm hiệu quả. Những con số này cho thấy Việt Nam đang có mặt trong nhóm giữa của bảng xếp hạng toàn cầu, với một số mảng đã vươn lên nhóm dẫn đầu.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá đây là tín hiệu tích cực trong quá trình thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhưng ông cũng nhấn mạnh một điểm quan trọng: bảng xếp hạng chỉ phản ánh vị trí tương đối giữa các nền kinh tế được khảo sát. Việc Việt Nam đứng thứ 3 trong khu vực không đồng nghĩa đã hoàn thành các mục tiêu về phát triển Chính phủ điện tử hay nghiên cứu, phát triển AI. Vì vậy, Việt Nam không được chủ quan, thỏa mãn với kết quả bước đầu, mà cần tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất.

Thứ hạng chỉ có ý nghĩa khi thành năng suất

Theo Phó Thủ tướng, kết quả xếp hạng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn và chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên. Đây là thước đo khác hẳn với việc đếm thứ hạng. Một nền kinh tế có thể leo vài bậc trên bảng xếp hạng nhờ một vài chỉ số cải thiện, nhưng nếu doanh nghiệp vẫn chậm ứng dụng công nghệ vào sản xuất, người dân vẫn gặp khó khi dùng dịch vụ công trực tuyến, thì thứ hạng đó chưa nói lên nhiều điều.

Ba nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra

Để thực hiện mục tiêu này, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, cần hành động quyết liệt, thực chất, tạo chuyển biến rõ nét và có kết quả đo lường được; nâng cao chất lượng thể chế, hiệu quả quản trị, cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, AI vào sản xuất, kinh doanh. Nhiệm vụ này nhấn mạnh chữ thực chất: làm đến đâu phải đo được đến đó, tránh tình trạng báo cáo đẹp nhưng thực tế không đổi.

Bên cạnh đó, ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu, tài nguyên tính toán; giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời phát triển nhân lực AI và làm chủ các công nghệ chiến lược. Đây là nhóm nhiệm vụ mang tính nền tảng. Hạ tầng tốt và chi phí tiếp cận thấp sẽ quyết định liệu AI có đến được với hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa hay chỉ dừng lại ở một nhóm doanh nghiệp lớn có đủ nguồn lực.

Đánh giá bằng chuyển biến thực chất, không bằng thứ hạng

Phát biểu bế mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nhấn mạnh việc đánh giá kết quả không căn cứ vào sự thay đổi thứ hạng, mà quan trọng hơn là những chuyển biến thực chất về thể chế, hiệu quả quản trị, năng lực ứng dụng và làm chủ công nghệ, năng suất doanh nghiệp và chất lượng phục vụ người dân. Thông điệp này nhất quán với phát biểu của Phó Thủ tướng và cho thấy cách cơ quan quản lý muốn dùng bảng xếp hạng: như một công cụ soi chiếu, không phải một mục tiêu tự thân.

Nguồn tin: Báo Dân trí